Społeczeństwo arabskie przed narodzinami islamu nie tworzyło jednolitej organizacji państwowej. Dzieliło się na wiele różnych plemion, które łączyła wspólna religia (politeistyczna) oraz więzy kulturowe. Zamieszkiwali oni głównie oazy i nadmorskie miasta. W głębi lądu tak zwani Beduini prowadzili koczowniczy tryb życia. Arabowie w tym okresie trudnili się głównie pasterstwem i handlem, przemierzając ze swoimi karawanami bezkresne pustynie, tylko na sprzyjających terenach (obszary nadbrzeżne oraz południowa część Półwyspu Arabskiego) była możliwa uprawa roślin.
Półwysep Arabski przed narodzinami islamu nie był jednolity pod względem politycznym. Zamieszkująca go ludność dzieliła się na liczne plemiona, które niekiedy popadały w konflikty. Łączyła je jednak (podobnie jak w starożytności greckie polis) wspólna kultura i religia, przez co zjednoczenie ich nie było niemożliwe. Klimat tych terenów nie sprzyjał rozwiniętemu rolnictwu, w związku z czym ludność arabska zmuszona była szukać innych źródeł utrzymania, takich jak hodowla mało wymagających zwierząt czy handel z sąsiadami.