Pierwszym terenem zajętym przez ZSRR był znaczny fragment Polski. Obszary na wschód od Bugu, Narwi, Sanu zostały włączone do Związku Radzieckiego na podstawie ustaleń paktu Ribbentrop – Mołotow.
Dodatkowo na okupowanych terenach zachodniej Ukrainy i Białorusi przeprowadzono wybory. Były one w pełni kontrolowane przez ZSRR i miały na celu legalizację zajęcia tych terenów. W efekcie włączono je do Związku Radzieckiego.
Dla mieszkańców Polski, Ukrainy i Białorusi miało to bardzo duże znaczenie. Automatycznie stali się obywatelami ZSRR. Rozpoczęła się sowietyzacja społeczeństwa i liczne represje.
Poszczególne obszary Europy Wschodniej zostały zajęte przez ZSRR na różne sposoby – na podstawie paktu Ribbentrop–Mołotow oraz kontrolowanych wyborów. Znacznie pogorszyło to sytuację ludności na tych terenach, która była poddawana sowietyzacji.