O uśpionych rycerzach opowiadają, że mają być uśpieni gdzieś na Giewoncie. Stoją tam przy żłobach konie, widział je tam kowal, Fakla (pochodnia), który je kuł. Kuje je, bo zużywają im się podkowy i trzeba je przekuwać. Anioł przychodził po Faklę do wsi, w Kościeliska, kilka razy w ciągu jego życia. Jest tam ogromna, niezmierzona grota, ciemna, jedyne światło dają przymocowane do ścian świece. Rycerze śpią, a co dziesięć lat najstarszy pomiędzy nimi podnosi głowę i pyta anioła, który ich pilnuje:
– Czy już czas?
A za nim stu rycerzy podnosi głowy w żelaznych hełmach, ale anioł odpowiada:
– Nie. Śpijcie.
I śpią dalej.
Nad nimi znajduje się wielka skała, a trzeba schodzić do nich głęboko pod ziemię, ale trafi tam tylko ten, którego poprowadzi pilnujący anioł.
Ja nieraz sobie myślę i myślę: Może to i prawda. Mogą być uśpieni rycerze w Giewoncie, bo wszystko to jest w Boskiej mocy.
Ale niekiedy myślę też sobie, że kto wie, jak to jest? Czy to nie w naszych chłopskich sercach są uśpieni rycerze i wreszcie, czy ta skała, pod którą śpią, to nie my?
Dialekt to w ogólnym ujęciu odmiana języka. Charakteryzuje się występowaniem charakterystycznej gramatyki, fonetyki, składni oraz wymowy. Te cechy pozwalają odróżnić dialekt od źródłowego języka. Dialektyzacja to zabieg literacki, którego celem jest lepsze oddanie specyfiki czasu oraz miejsca akcji utworu. Zabieg ten polega na wprowadzeniu dialektu lub dialektów do języka utworu zarówno w narracji, jak i wypowiedziach bohaterów. Dialektyzm to słowo lub forma jego odmiany charakterystyczne dla danego dialektu.