| Benedykt | Witold | |
| Jaki jest stosunek do chłopów? | – traktowanie chłopów z wyższością;– przekonanie o tym, że mają wystarczające warunki do życia;– krytyka głupoty i braku szacunku dla cudzej własności; | – traktowanie chłopów z życzliwością i wyrozumiałością;– chęć edukowania chłopów, polepszenia ich sytuacji;– brak obojętności na los słabszych; |
| Z czego wynika postawa bohaterów | – tradycja;– brak edukacji;– ignorancja chłopów;– niechęć do zmian i nowości; | – przebywanie z chłopami i poznanie ich;– realizowanie ideałów;– edukacja;– współczucie i wyrozumiałość; |
Benedykt traktuje chłopów z wyższością, postrzega ich jako narzędzia. Nie widzi sensu w ich edukowaniu. Krytykuje ich oraz poniża. Wynika to z jego braku edukacji oraz tradycji, niechęci do zmian, ignorancji potrzeb innych warstw społecznych.
Witold uważa, że nierówne traktowanie pogłębi jedynie problem, zamiast go rozwiązać. W myśl zasad pozytywistycznych chce edukować chłopów, co wpłynie na polepszenie sytuacji całego społeczeństwa. Takie myślenie wynika z jego edukacji, wyznawania pozytywistycznych idei takich jak praca u podstaw i praca organiczna.