| Wydarzenia, o których opowiada Jan | Wrażenie wywarte na Justynie przez opowieść Jana |
| – ostatni dzień, w którym widział ojca;– pożegnanie ojca z żoną i z synem;– Jerzy, Andrzej i Anzelm wyruszają w drogę;– hałasy i pluski od strony rzeki;– powrót Anzelma, który poinformował o śmierci Jerzego i Andrzeja. | – poruszenie;– zaduma. |
Jan opowiada o swoim ojcu oraz o powstaniu styczniowym. Mówi o swoim pożegnaniu z ojcem — był to dzień, kiedy widział go po raz ostatni. Jego ojciec, Andrzej i Anzelm udali się na drugi brzeg rzeki. Przez długi czas Jan nie miał żadnych informacji o ojcu. Pewnego dnia usłyszeli hałasy i pluski od strony rzeki. Anzelm powrócił brudny, ranny i roztrzęsiony. Opowiedział rodzinie o śmierci Jerzego i Andrzeja. Justyna czuje się poruszona tą historią, popada w zadumę: „Kwadranse upływały, godzina prawie minęła, a Justyna siedziała jeszcze na stoku Mogiły, utopiona w myślach i uczuciach prawie zupełnie dla niej nowych”.