Interpretacja myśli Wokulskiego:
– odzwierciedlenie stanu kraju poprzez sytuację mieszkańców Powiśla;
– beznadziejna walka z nędznymi i trudnymi warunkami życia;
– brak poprawy sytuacji pomimo działań na rzecz najuboższych;
– marazm społeczeństwa, które nie próbuje odmienić swojego losu;
– tragizm aktywnych jednostek – ich działania nie przynoszą rezultatów;
– daremna walka niezapewniająca satysfakcji wzbudza gorycz i irytację Wokulskiego.
Wokulski dokonuje diagnozy całego kraju na przykładzie mieszkańców Powiśla. Dostrzega beznadziejną walkę z biedą i nędzę warstw pracujących, która nie przynosi jednak żadnych rezultatów, ponieważ najbiedniejsi nie próbują nawet odmienić swojego losu, do którego już się przyzwyczaili. Taki stan rzeczy wzbudza w Wokulskich gorycz i irytację, ponieważ jego działania nie wpływają w realny sposób na otaczającą go rzeczywistość.