| Utwór | Relacje rodziców z dziećmi |
| „Nad Niemnem” Eliza Orzeszkowa | Benedykt i Witold Korczyńscy |
| – konflikt dotyczący postrzegania chłopów;– ojciec kocha syna i liczy się z jego zdaniem;– syn szanuje swojego ojca;– ojciec i syn dochodzą do porozumienia; | |
| Andrzejowa i Zygmunt Korczyński | |
| – pozbawienie syna jakichkolwiek trosk;– odcięcie syna od pospolitości, przeciętności i brzydoty;– zachęcanie syna do wzniosłych marzeń i odcięcie go od przebywania wśród ludu;– wysłanie syna w świat, przez co nie odczuwał przywiązania do rodzinnych stron;– przywiązanie syna do matki;– darzenie matki pozornym szacunkiem, niepodzielanie jej poglądów;– krytykowanie postawy matki, która nie chce wyjechać; | |
| „Powracająca fala” Bolesław Prus | Böhme |
| – interesuje się wychowaniem i losem dzieci;– chce, żeby córka znalazła dobrego męża;– pragnie, żeby syn skończył naukę i znalazł pracę w fabryce;– uczy dzieci uczciwości i bycia użytecznym dla innych; | |
| Adler | |
| – martwi się o swojego syna;–nie wie, kim zostanie;–traktuje syna pobłażliwie;– nie uczy syna o wartościach moralnych;– zapewnia synowi beztroskie życie;– pozwala synowi trwonić majątek;– nie jest krytyczny względem syna;– szybko wybacza synowi jego rozrzutność i lekkomyślność; | |
| „Ojciec Goriot” Honoriusz Balzak | Jan Joachim Goriot oraz Anastazja i Delfina |
| – bezwarunkowa miłość ojca;– bezgraniczne oddanie ojca;– spełnianie wszystkich zachcianek córek;– idealizowanie córek, niedostrzeganie ich wad.– wykorzystywanie ojca;– troszczenie się o własne potrzeby;– brak szacunku do ojca; |
Relacje rodziców z dziećmi w „Nad Niemnem” Orzeszkowej, „Powracającej fali” Bolesława Prusa i „Ojcu Goriot” Honoriusza Balzaka są bardzo różne. Pokazują odmienne modele rodziny i wychowania dzieci. W „Nad Niemnem” są to relacje między: Benedyktem i Witoldem, Andrzejową i Zygmuntem. W „Powracającej fali”: stosunek Böhme do dzieci, stosunek Adlera do syna. W „Ojcu Goriot” relacja tytułowego bohatera z córkami Anastazją i Delfiną.