Księstwo Warszawskie zostało utworzone w 1807 roku na mocy traktatu zawartego między Napoleonem Bonapartem a carem Rosji Aleksandrem I w Tylży. Decyzja o utworzeniu nowego państwa była wynikiem politycznych i strategicznych interesów obu stron. Napoleon, dążąc do umocnienia swojej dominacji w Europie, poszukiwał sojuszników na kontynencie, którzy popieraliby jego politykę i służyliby jako przeciwwaga dla jego przeciwników, dlatego prowadził akcję tworzenia nowych państw satelickich zależnych od jego wpływów. Natomiast Rosja poszukiwała sposobu na zabezpieczenie swoich interesów na kontynencie i odbudowanie utraconej pozycji. Przyjęcie polityki kompromisu i utworzenie Księstwa Warszawskiego było dla Rosji korzystne, gdyż pozwalało jej na uniknięcie dalszego konfliktu z Francją i zabezpieczenie pozostałych ziem zdobytych w ramach rozbiorów Rzeczypospolitej.
Nazwa „Księstwo Warszawskie” została wybrana w sposób celowy. Wybór Warszawy jako stolicy nowego państwa był symboliczny i nawiązywał do jej historycznej roli jako ważnego ośrodka politycznego i kulturalnego w Rzeczypospolitej. Przyjęcie tytułu książęcego dla władcy wynikało z żądań cara, który nie chciał zaakceptować istnienia polskiego królestwa. Rezygnacja z odpowiedniej tytulatury w nazwie miało zapewnić zawarcie pokoju między Francją i Rosja.
Nazwa „Księstwo Warszawskie” miała podkreślić polski charakter nowego państwa, nawiązywać do historycznych tradycji i znaczenia Warszawy jako ważnego ośrodka politycznego, a także umożliwić utworzenie jednolitej administracji na terenach polskich.