We wczesnym średniowieczu pozycja Kościoła była bardzo silna. Wzrastała ona wraz z upływem czasu i chrystianizacją kolejnych państw. W tym okresie rosły też wpływy papieża, jednak nadal był on de facto podległy cesarzowi.
Wszystko zmieniło się w czasie małoletności Henryka IV, kiedy to papież powołał kolegium kardynalskie, które miało odtąd wybierać nowego papieża niezależnie od woli cesarza.