Moim zdaniem, typowe dla wcześniejszych stuleci idee uniwersalistyczne straciły na znaczeniu z powodu rozwoju olbrzymiej ilości państw narodowych. Każde takie państwo posługiwało się własnym językiem ojczystym i miało własnego, niezależnego władcę. Czasy, kiedy cesarz lub papież byli najpotężniejszymi monarchiami Europy, odeszły w niepamięć, rola cesarza stała się wobec rozdrobnienia cesarstwa symboliczna i ograniczała się głównie do obrębu Rzeszy. Również łacina zaczęła ustępować językom narodowym, ponieważ posługiwała się nią głównie elita. Dzieła dopełniły zmiany terytorialne, takie jak pojawienie się na Bałkanach Turków, które zakończyły istnienie jedynie chrześcijańskiej Europy.
Powstanie licznych państw narodowych i ekspansja nowych sił politycznych doprowadziły do upadku idei uniwersalistycznych w schyłkowym okresie średniowiecza.