W tym zadaniu musisz wskazać frazemy i idiomy użyte w wierszu Ojciec Tadeusza Różewicza oraz wyjaśnić, jaką pełnią funkcję w charakterystyce bohatera i wymowie utworu.
W wierszu występują zarówno frazemy, jak i idiomy. Idiomem jest wyrażenie „ziarnka do ziarnka”, którego znaczenie nie wynika dosłownie ze znaczeń poszczególnych wyrazów i oznacza systematyczne gromadzenie dóbr. Użycie tego idiomu podkreśla, że ojciec nie był człowiekiem oszczędnym ani nastawionym na materialne zabezpieczenie. Frazemami są natomiast wyrażenia „z dnia na dzień” oraz „wierzy święcie”. Ich znaczenie wynika ze składników: pierwsze oznacza życie bez planowania przyszłości, drugie – głębokie, szczere przekonanie. Frazemy te służą prostemu i jednoznacznemu opisowi postawy życiowej ojca jako człowieka beztroskiego, ufnego i pogodzonego z losem. Zastosowanie frazeologii potocznej sprawia, że obraz ojca jest naturalny, bliski codziennemu doświadczeniu i pozbawiony patosu.
1. Odszukaj w wierszu utrwalone połączenia wyrazowe.
2, Sprawdź, czy ich znaczenie jest dosłowne czy przenośne.
3. Zakwalifikuj „ziarnka do ziarnka” jako idiom o znaczeniu niedosłownym.
4. Zakwalifikuj „z dnia na dzień” i „wierzy święcie” jako frazemy.
5. Wyjaśnij, że frazeologia potoczna służy uproszczeniu języka i wiarygodnemu ukazaniu bohatera.
Ćwiczenie 1.
348