W tym zadaniu musisz określić, jaki jest stosunek autora do słowa „ubytkowanie” w piątym akapicie tekstu. Powinieneś zastanowić się, czy autor traktuje to określenie neutralnie, czy raczej z dystansem, ironią lub krytyką. Następnie musisz wyjaśnić, z czego wynika jego nastawienie – czy chodzi o brzmienie słowa, jego bezosobowy charakter, czy o to, że ukrywa ono prawdziwe znaczenie czynności.
Autor wyraża krytyczny i ironiczny stosunek do słowa „ubytkowanie”. Traktuje je jako urzędniczy, bezosobowy termin, który łagodzi i ukrywa prawdziwy sens działania, jakim jest niszczenie książek. Słowo to brzmi technicznie i chłodno, przez co oddala emocjonalny wymiar sytuacji. Takie nastawienie wynika z przekonania, że język może maskować rzeczywistość. Określenie „ubytkowanie” zamiast „wyrzucanie” czy „niszczenie” sprawia, że czynność wydaje się mniej drastyczna. Autor pokazuje w ten sposób, że język urzędowy może znieczulać na stratę i odbierać książkom ich wartość emocjonalną.
1. Najpierw przeczytaj uważnie akapit 5. i zwróć uwagę na ton wypowiedzi autora.
2. Zastanów się, czy słowo „ubytkowanie” jest przedstawione jako neutralne, czy raczej budzi w autorze sprzeciw lub ironię.
3. Zwróć uwagę na to, że jest to termin urzędowy, który nie mówi wprost o niszczeniu książek.
4. Pomyśl, dlaczego autorowi może to przeszkadzać (takie słowo łagodzi i ukrywa rzeczywisty dramat sytuacji).
5. W odpowiedzi połącz określenie stosunku autora (np. krytyczny, ironiczny) z wyjaśnieniem, że wynika on z niechęci do bezdusznego, urzędowego języka.
Ćwiczenie 1.
348