W tym zadaniu musisz wyjaśnić, jaką funkcję pełni zwrot do adresata w wersie 13. wiersza Ojciec Tadeusza Różewicza oraz jakie emocje są w nim zawarte. Zwróć uwagę na sens słów „powiedzcie czy może”.
Zwrot do adresata służy wciągnięciu czytelnika w refleksję nad sposobem życia ojca. Podmiot liryczny nie formułuje jednoznacznej oceny, lecz zadaje pytanie, oddając wątpliwości i potrzebę potwierdzenia. Słowa „powiedzcie czy może” wyrażają niepewność, zawahanie oraz cichą obronę ojca przed możliwą krytyką. Zawarty jest w nich także ton łagodnej prośby i emocjonalnego zaangażowania.
1. Zauważ, że pytanie zostaje skierowane bezpośrednio do odbiorcy.
2. Odczytaj zwrot jako zaproszenie do wspólnej oceny postawy ojca.
3. Rozpoznaj w nim brak jednoznacznego sądu i potrzebę zrozumienia.
4. Powiąż pytanie z emocjami syna wobec ojca.
5. Sformułuj wniosek, że zwrot do adresata wzmacnia emocjonalność i refleksyjny charakter wiersza.
Ćwiczenie 1.
348