W tym zadaniu musisz wyjaśnić, na czym polega paradoks zawarty w zakończeniu wiersza [Ale kto zobaczy…] Tadeusza Różewicza. Zwróć uwagę na zestawienie obrazu cierpienia z wyrażonym uczuciem.
Paradoks polega na połączeniu obrazu skrajnego cierpienia i bezradności matki z czułym, niemal dziecięcym pragnieniem opieki nad nią. Podmiot liryczny opisuje matkę jako istotę słabą, zranioną i upokorzoną chorobą, a jednocześnie wyraża chęć noszenia jej „na sercu” i karmienia słodyczą. W sytuacji, w której syn nie jest w stanie ulżyć cierpieniu ani odwrócić losu, pojawia się gest miłości, który pozostaje jedyną możliwą formą pomocy. Sprzeczność między bezsilnością a ogromem uczucia tworzy sens puenty.
1. Odczytaj obraz matki jako osoby całkowicie bezradnej i cierpiącej.
2. Zwróć uwagę na czułe, opiekuńcze pragnienie wyrażone w zakończeniu.
3. Zestaw fizyczną niemożność pomocy z emocjonalną potrzebą bliskości.
4. Zinterpretuj gest miłości jako odpowiedź na sytuację graniczną.
5. Sformułuj wniosek, że paradoks polega na jednoczesnym istnieniu bezsilności i głębokiej czułości.
Ćwiczenie 1.
348