Stanisław Wyspiański miał zmysł do stworzenia dzieła wielkiego, w którym zmieścił zarówno elementy komediowe, jak i ówczesne problemy społeczne. Odkrył zakamarki psychiki ludzkiej, odwołał się do narodowych mitów obciążających podświadomie gości zebranych w bronowickiej chacie, którzy są obrazem społeczeństwa polskiego.
Dramat Wyspiańskiego nazwać można komedią pomyłek, ponieważ niektórzy z gości weselnych są przedstawieni karykaturalnie, to znaczy, że zostały wyolbrzymione ich pewne cechy. Na przykład przesadnie ukazana jest chłopomania Pana Młodego. Bohater posługuje się wierszem, wychwala życie wiejskie, jego mowa jest egzaltowana, a przez to wydaje się śmieszna:
„Tak się pić chce przy źródełku;
ożenić się w tym pragnieniu,
to tak jakby w uniesieniu…”
Ponadto uśmiech wzbudzają jego opowieści wychwalające wiejskie życie:
„od miesiąca chodzę boso,
od razu się czuję zdrowo,
chadzam boso, z gołą głową;
pod spód więcej nic nie wdziewam
od razu się lepiej miewam”.
Te elementy komediowe u Wyspiańskiego wplecione są w dramat narodowy, a także poprzez gorzki śmiech mówią o stanie polskiego społeczeństwa. Wesele to przede wszystkim dzieło odkrywające tajniki ludzkiej psychiki, głębokich ran, nieprzepracowanej historii – to wszystko ujawnia się w spotkaniach ze zjawami, a także zakończeniu dzieła. Pojawia się Zjawa (Jakub Szela) przypominający o tym, że zgoda w wiejskiej chacie to jedynie pozory. Pojawia się Hetman przypominający o tym, że społeczeństwu brakuje odwagi i męstwa. Drugi akt prezentuje Wesele jako narodową psychodramę.
W akcie trzecim gorzka prawda o narodzie miesza się w smutnym śmiechu – Jasiek, który miał zadąć w róg, wybrał dobro własne (czapkę z piór) zamiast dobra narodu. Postawa Jaśka została ukazana w krzywym zwierciadle – sięganie po pawie pióra wydaje się śmieszne i jednocześnie odkrywa prawdę o narodzie, co później znajdzie wyraz w hipnotyzującej pieśni Chochoła:
„Miałeś, chamie, złoty róg,
miałeś, chamie, czapkę z piór:
czapkę wicher niesie,
róg huka po lesie,
ostał ci sie ino sznur,
ostał ci sie ino sznur”.
Wyspiański nazywany czwartym wieszczem w Weselu połączył wątki komedii pomyłek i narodowej psychodramy, dzięki temu mógł ukazać wszystkie odcienie życia. Poprzez śmiech i łzy artysta ukazał lęki polskiego narodu.
Tworząc wypowiedzi pisemne, pamiętaj o zachowaniu kompozycji. Zacznij od wstępu, gdzie umieścisz temat wypowiedzi, tezę lub pytanie problemowe. Następnie w rozwinięciu posługując się argumentami i przykładami, rozwiń problem zawarty we wstępie. Zakończenie to miejsce na podsumowanie rozważań.