1. detergenty
2. hydroliza
3. gruszek
4. propanol
5. kwas stearynowy
6. estryfikacja
7. butanol
8. enzymy
9. kwas mrówkowy
10. octany
11. mydła
12. jodyna
13. oleiniany
14. kwas masłowy
HASŁO: GRUPA FUNKCYJNA
1. Do środków piorących i czyszczących dodawane są detergenty. Związki te charakteryzują się tym, że nie wytrącają one osadów ze związkami, które zawarte są w twardej wodzie – w odróżnieniu np. od mydeł. Duża część detergentów ma odczyn zasadowy.
2. Rozkład estrów pod wpływem wody to hydroliza. W jej wyniku powstają kwas karboksylowy oraz alkohol. Ogólny schemat reakcji hydrolizy estru przedstawia się następująco:
R1COOR2 + H2O → R1COOH + R2OH
gdzie: R1, R2 to reszty węglowodorowe.
3. Estry są grupą związków o zazwyczaj przyjemnych zapachach. Octan propylu CH3COOC3H7 to ester o zapachu gruszek.
4. Alkohol o wzorze C3H7OH zawiera 3 atomy węgla, jest pochodną propanu, jego nazwa systematyczna to propanol.
5. Kwas tłuszczowy o wzorze C17H35COOH to kwas stearynowy.
6. Reakcja kwasu karboksylowego z alkoholem to estryfikacja. Reakcja ta zachodzi w obecności kwasu siarkowego(VI) H2SO4 jako katalizatora. Jej produktami są ester oraz woda.
7. Alkohol o wzorze C4H9OH zawiera 4 atomy węgla, jest pochodną butanu, jego nazwa systematyczna to butanol.
8. Naturalnymi, biologicznymi katalizatorami są enzymy. Powodują one na przykład fermentację alkoholową, czy też biorą udział w trawieniu.
9. Najprostszy kwas karboksylowy to kwas metanowy HCOOH. Jego nazwa zwyczajowa to kwas mrówkowy – występuje on na przykład w jadzie mrówek oraz w niektórych gatunkach pokrzyw.
10. Sole kwasu octowego (etanowego) CH3COOH to octany.
11. Sole wyższych kwasów karboksylowych (tłuszczowych) to mydła. Mydła sodowe i potasowe są w wodzie dobrze rozpuszczalne, natomiast wapniowe i magnezowe są nierozpuszczalne.
12. Jodyna to roztwór jodu I2 w alkoholu. Służy on do dezynfekcji.
13. Oleiniany to sole kwasu oleinowego C17H33COOH.
14. Kwas butanowy C3H7COOH to systematyczna nazwa związku o nazwie zwyczajowej kwas masłowy.