Rola senatu w państwie rzymskim zmieniała się wraz z upływem czasu. W republice senat był najważniejszą instytucją państwową, która zarządzają polityką wewnętrzną i zewnętrzną Rzymu. W okresie dominatu władza ta uległa uszczupleniu. Senat co prawda miał pewne kompetencje, jednak zostały one mocno ograniczone przez silną pozycję kolejnych władców. Stan taki utrzymywał się aż do reform Dioklecjana, kiedy to władca stał się panem i Bogiem, wobec czego władza senatu stała się iluzoryczna i ograniczona jedynie do terenów Italii.
W okresie republiki, senat był najmniejszą instytucją w państwie, której członkowie cieszyli się estymą i szacunkiem ludu rzymskiego. Wraz ze spadkiem znaczenia roli senatu w I-III w. p.n.e. zwykli obywatele coraz częściej zaczynali patrzeć na senat i senatorów negatywnie, uważając ich za leniwych bogaczy.