Dualizm gospodarczy dokonał się w Europie w okresie nowożytnym. Kontynent podzielił się na dwie strefy ekonomiczne, a symboliczną granicą była rzeka Łaba. Na zachodzie prężnie rozwijało się rzemieślnictwo, a na wschodzie – rolnictwo.
Tym samym stał się widoczny podział na gospodarkę czynszową i folwarczno-pańszczyźnianą:
Gospodarka czynszowa polegała na obowiązku płacenia przez chłopów, którzy byli w dużej mierze wolni, czynszu w postaci pieniędzy lub własnych wytworów za prawo użytkowania pola.
Gospodarka folwarczno-pańszczyźniana polegała na powstawaniu wielkich gospodarstw, czyli folwarków, które były nastawione na produkcję zboża, a potem jego eksport. Coraz popularniejsza zaczęła być pańszczyzna, która oznaczała bezpłatną pracę dla właściciela folwarku. Chłopi byli zależni od swojego pana, który decydował o ich losie.