„czerwony terror” polegał na umocnieniu władzy bolszewickiej poprzez inwigilację i kontrolę obywateli w wyniku stosowania konkretnych narzędzi, np. Czeki, czyli Nadzwyczajnej Komisji o rozwiniętych prawach i nakierowanej na zwalczanie przeciwników nowego rządu. Był on wymierzony przede wszystkim w burżuazję, ziemiaństwo i inteligencję.
Działania Czeki opierały się na wykonywaniu egzekucji i zsyłaniu na przymusowe prace do łagrów, czyli obozów pracy.
Narzędzia „czerwonego terroru” służyły sądzeniu społeczeństwa i próbom likwidacji elitarnych warstw społecznych, które z perspektywy bolszewików stanowiły zagrożenie dla ich władzy.