Przykładowe najważniejsze cechy budowy gruczołów:
· Często obecne duże jądra komórkowe w cytoplazmie.
· Często obecny rozbudowana siateczka cytoplazmatyczna szorstka.
· Często obecny rozbudowany aparat Golgiego.
· Często obecne ziarnistości w cytoplazmie.
· Często występuje różnica w barwieniu się fragmentów tkanki: część wydzielnicza jest ciemniejsza w porównaniu do części niewydzielniczej.
· Często obecna jest torebka łącznotkankowa otaczająca gruczoł, widoczna jest rozbudowana sieć naczyń włosowatych.
Przykładowy opis preparatów trzustki zdrowej i chorej oraz przysadki zdrowej i zmienionej chorobowo:
| Cecha | Preparat trwały trzustki zdrowej | Preparat trwały trzustki zmienionej chorobowo | Preparat trwały przysadki zdrowej | Preparat trwały przysadki zmienionej chorobowo |
| Obecność guzków/nacieków/zmian w morfologii komórek | -/-/- | +/+/+ | -/-/- | +/+/+ |
| Widoczny stan zapalny tkanki/oznak degeneracji tkanki | -/- | +/+ | -/- | +/+ |
| Zmiany morfologiczne w obrębie części wydzielniczej | -/- | Powiększone/pomniejszone komórki, zmniejszenie liczby komórek | -/- | Zmniejszenie liczby komórek |
-/+ : brak/obecność danej cechy.
Wyjaśnienie:
Jednym z objawów cukrzycy typu I są charakterystyczne prześwity w preparacie trwałym trzustki zmienionej wskutek tej choroby. Oznaczają one komórki, które degenerują wskutek zaatakowania przez układ odpornościowy chorego.
