Głównymi czynnikami, które doprowadziły do tego procesu, były zmiany społeczno-polityczne i gospodarcze, jakie nastąpiły w Europie w okresie rewolucji przemysłowej i rewolucji francuskiej.
Wraz z narodzeniem nowych państw narodowych w wyniku rewolucji francuskiej, ludzie zaczęli identyfikować się ze swoim krajem i kulturą. Pojęcie narodu zaczęło nabierać znaczenia w świadomości społecznej. Język, tradycje, zwyczaje i historia stały się elementami, które definiowały tożsamość narodową.
Również proces industrializacji i urbanizacji przyczynił się do ukształtowania się świadomości narodowej. W miastach ludzie żyli obok siebie, ale w izolacji, zaczynając coraz bardziej identyfikować się z kulturą i historią swojego kraju.
Ważnym czynnikiem, który przyczynił się do kształtowania się świadomości narodowej, był rozwój edukacji. Wzrost liczby szkół i uniwersytetów umożliwił ludziom zdobycie wiedzy na temat historii i kultury swojego kraju. Dzięki temu zaczęli oni odczuwać więź z narodem i zacząć się identyfikować z jego wartościami.
Proces kształtowania się świadomości narodowej był długotrwałym procesem, który był wynikiem wielu czynników, takich jak rewolucje polityczne, rozwój przemysłu i edukacji oraz potrzeba posiadania poczucia przynależności do czegoś większego niż tylko jednostka.