| Element referatu | Romantyzm | Dwudziestolecie międzywojenne |
| Ogólne ujęcie dzieciństwa i młodości | Dzieciństwo i młodość łączą się z niewinnością, uczuciem, wyobraźnią, buntem i bliskością świata duchowego. | Dzieciństwo i młodość są pokazane bardziej różnorodnie: jako czas wyobraźni, ale też niedojrzałości, zagubienia i presji społecznej. |
| Dziecko | Dziecko może być istotą czystą, wrażliwą i bliższą prawdy niż dorośli. | Dziecko często widzi świat inaczej niż dorośli; jego spojrzenie może przekształcać zwykłą rzeczywistość w coś niezwykłego. |
| Młodość | Adam Mickiewicz, Romantyczność; Adam Mickiewicz, Oda do młodości; Juliusz Słowacki, Kordian. | Bruno Schulz, Sklepy cynamonowe; Witold Gombrowicz, Ferdydurke; Julian Tuwim, wiersze dla dzieci, np. Lokomotywa. |
| Interpretacja przykładów literackich | W Romantyczności młoda Karusia doświadcza kontaktu ze światem duchowym. W Odzie do młodości młodość jest siłą zdolną odnowić świat. W Kordianie młody bohater przeżywa rozczarowanie, samotność i bunt. | W Sklepach cynamonowych dzieciństwo jest pełne wyobraźni i tajemnicy. W Ferdydurke młodość i niedojrzałość są pokazane groteskowo. W Lokomotywie dzieciństwo wiąże się z zabawą językiem i rytmem. |
| Przykłady ze sztuki | Caspar David Friedrich, Wędrowiec nad morzem mgły; Piotr Michałowski, portrety dziecięce. | Stanisław Ignacy Witkiewicz, portrety; ilustracje do książek dziecięcych z dwudziestolecia międzywojennego. |
| Rola sztuki | Sztuka romantyczna pokazuje młodego człowieka jako samotnego, wrażliwego i mierzącego się z tajemnicą świata. | Sztuka dwudziestolecia często pokazuje psychikę człowieka, deformację, niepokój, nowoczesność albo świat dziecka. |
| Wniosek | Romantyzm często idealizuje dzieciństwo i młodość. | Dwudziestolecie pokazuje dzieciństwo i młodość bardziej niejednoznacznie, czasem magicznie, a czasem groteskowo. |
Proponowany plan referatu:
1. Wstęp. Wyjaśnij, że dzieciństwo i młodość są ważnymi tematami w literaturze i sztuce, ponieważ pokazują sposób widzenia świata, dojrzewanie, marzenia i konflikty człowieka.
2. Romantyzm. Omów dziecko jako istotę wrażliwą, niewinną i bliższą świata duchowego.
3. Romantyzm. Przedstaw młodość jako czas buntu, idealizmu, silnych uczuć i pragnienia zmiany świata.
4. Przykłady romantyczne. Odwołaj się do Romantyczności, Ody do młodości, Kordiana oraz wybranych przykładów malarstwa.
5. Dwudziestolecie międzywojenne. Omów dzieciństwo jako świat wyobraźni, tajemnicy i mityzowania rzeczywistości.
6. Dwudziestolecie międzywojenne. Przedstaw młodość jako niedojrzałość, zagubienie, kryzys albo poszukiwanie własnej tożsamości.
7. Przykłady z dwudziestolecia. Odwołaj się do Sklepów cynamonowych, Ferdydurke, wierszy dla dzieci Tuwima oraz wybranych przykładów sztuki.
8. Zakończenie. Porównaj obie epoki i podkreśl, że romantyzm częściej idealizuje dzieciństwo i młodość, a dwudziestolecie pokazuje je bardziej wieloznacznie.
1. Zauważ, że zadanie polega na zebraniu materiałów do referatu, a nie na napisaniu całej gotowej pracy.
2. Wybierz dwie epoki, które łatwo porównać, na przykład romantyzm i dwudziestolecie międzywojenne.
3. Określ, jak każda epoka rozumiała dzieciństwo i młodość oraz z czym je najczęściej łączyła.
4. Dostrzeż, że w romantyzmie dziecko bywa przedstawiane jako istota niewinna, wrażliwa i bliższa świata duchowego.
5. Zwróć uwagę, że młodość w romantyzmie oznacza bunt, idealizm, silne uczucia i pragnienie zmiany świata.
6. Podkreśl, że w dwudziestoleciu międzywojennym dzieciństwo często wiąże się z wyobraźnią, tajemnicą i niezwykłym sposobem patrzenia na rzeczywistość.
7. Dostrzeż, że młodość w dwudziestoleciu może oznaczać także niedojrzałość, zagubienie, kryzys i poszukiwanie własnej tożsamości.
8. Wykorzystaj konkretne przykłady literackie i artystyczne, na przykład Romantyczność, Odę do młodości, Kordiana, Sklepy cynamonowe, Ferdydurke oraz wybrane obrazy lub portrety.
9. Zakończ porównaniem, w którym pokaż, że romantyzm częściej idealizuje dzieciństwo i młodość, a dwudziestolecie międzywojenne przedstawia je bardziej różnorodnie i niejednoznacznie.