Czesław Miłosz zastosował w wierszu O książce trzynastozgłoskowiec, czyli wers liczący 13 sylab. Przykładowo:
„W czasach dziwnych i wrogich żyliśmy, wspaniałych,”
W cza-sach/ dziw-nych/ i /wro-gich/ ży-li-śmy/ wspa-nia-łych
2 + 2 + 1 + 2 + 3 + 3 = 13 sylab
„nad głowami naszymi pociski śpiewały”
nad/ gło-wa-mi/ na-szy-mi /po-ci-ski/ śpie-wa-ły
1 + 3 + 3 + 3 + 3 = 13 sylab
W wersach występuje również średniówka po 7. sylabie, typowa dla polskiego trzynastozgłoskowca, np.: „W czasach dziwnych i wrogich/ żyliśmy, wspaniałych,”
Wiersz ma więc układ 7 + 6 sylab. Akcenty wypadają naturalnie zgodnie z polską wymową, a zakończenia wersów są przeważnie paroksytoniczne, czyli z akcentem na przedostatniej sylabie.
Zastosowanie trzynastozgłoskowca nadaje utworowi ton podniosły, uroczysty i klasyczny. To miara dobrze znana z wielkiej tradycji literackiej, dlatego pasuje do refleksji o książce, sztuce, historii i losie pokolenia. Jednocześnie regularny rytm kontrastuje z obrazem świata ogarniętego wojną, chaosem i „dniem apokalipsy”. Dzięki temu poeta zestawia uporządkowaną formę wiersza z niepokojem przedstawianej epoki.
1. Policz sylaby w kilku wersach i zauważ, że każdy z nich ma 13 zgłosek.
2. Dostrzeż podział wersów na dwie części: 7 sylab przed średniówką i 6 po niej.
3. Zwróć uwagę, że akcent w zakończeniach wersów przypada zwykle na przedostatnią sylabę, co wzmacnia regularność rytmu.
4. Wyjaśnij, że trzynastozgłoskowiec jest miarą tradycyjnie kojarzoną z poezją podniosłą i poważną.
5. Podkreśl, że spokojna, uporządkowana forma wiersza kontrastuje z katastroficzną wizją epoki opisywanej przez Miłosza.