W 8. i 9. rozdziale Apokalipsy św. Jana świat zostaje ukazany w stanie całkowitego rozchwiania i zagłady. Pojawiają się katastroficzne znaki: ogień, krew, trzęsienie ziemi, płonące drzewa, morze zamienione w krew, spadająca gwiazda, zatrute wody, zaćmienie słońca, księżyca i gwiazd, a także dym, plagi i niszczące ludzi potworne zastępy. Wszystkie te obrazy pokazują rozpad naturalnego porządku świata oraz cierpienie człowieka w obliczu ostatecznej katastrofy. Podobną symbolikę można odnaleźć w poezji katastrofistów. W wierszu Czesława Miłosza O książce rzeczywistość zostaje przedstawiona jako „epoka burzy” i czas przypominający apokalipsę. Świat staje się niestabilny, pełen przemocy i przeczucia nadchodzącej zagłady. Poeta ukazuje ludzi żyjących w ciągłym niepokoju, jakby oczekiwali na spełnienie katastroficznej zapowiedzi. Z biblijną Apokalipsą łączy ten obraz poczucie końca dotychczasowego porządku oraz wizja historii jako siły niszczącej całe społeczeństwa. W twórczości Józefa Czechowicza także pojawiają się motywy bliskie apokaliptycznym obrazom. W wierszu żal znajdujemy wizję ognia, krwi i powszechnego zniszczenia. Świat jest przepełniony cierpieniem, a obrazy wojny osiągają skalę katastrofy obejmującej całą ludzkość. Motywy „potopu gorącego”, „rzeki z braterskiej krwi” czy „żniw huku i blasków” przypominają apokaliptyczne wizje żywiołów, śmierci i rozpadu rzeczywistości. Czechowicz, podobnie jak autor biblijnej księgi, pokazuje świat, w którym dawna harmonia została zniszczona. Szczególnie wyraźne związki z symboliką apokalipsy widać w poezji Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. W Pokoleniu przyroda zostaje skażona krwią i śmiercią: pojawia się „rosa czerwona”, „głowa obcięta”, „skręcone ciała” ukryte pod ziemią, a finał przynosi obraz „zimnego potopu”. Tak jak w Apokalipsie św. Jana natura nie jest już bezpiecznym ładem, lecz uczestniczy w zagładzie. W wierszu Z lasu ciemność, huk, „moce ciemne” i przestrzeń pochłaniająca młodych żołnierzy tworzą obraz wojny jako wydarzenia niemal kosmicznego, przekraczającego zwykłe ludzkie doświadczenie. Z kolei w wierszu [Niebo złote ci otworzę…] obrazy piękna i światła zostają gwałtownie zderzone z wizją „czaszek białych” toczących się przez „płonące łąki krwi”, co również przypomina biblijną symbolikę ognia, krwi i śmierci. Poeci wojny i katastrofiści nie kopiują bezpośrednio obrazów z Apokalipsy św. Jana, ale wykorzystują podobny sposób przedstawiania zagłady. Wojna zostaje u nich ukazana jako spełniona apokalipsa: świat płonie, natura traci niewinność, człowiek doświadcza cierpienia, a dawny porządek moralny i cywilizacyjny rozpada się na oczach kolejnych pokoleń.
1. Wypisz najważniejsze symbole z 8. i 9. rozdziału Apokalipsy św. Jana: ogień, krew, dym, ciemność, zatrute wody, plagi, wojenne zastępy i rozpad natury.
2. Zauważ, że wszystkie te obrazy pokazują zniszczenie dotychczasowego porządku świata oraz cierpienie ludzi.
3. Odnieś te symbole do wiersza Miłosza O książce, wskazując, że poeta przedstawia swoją epokę jako czas historycznej katastrofy i narastającego końca.
4. Przywołaj wiersz Czechowicza żal i pokaż, że pojawiają się w nim obrazy ognia, krwi, potopu oraz powszechnego zniszczenia.
5. Wskaż podobne motywy w poezji Baczyńskiego, zwłaszcza w Pokoleniu, Z lasu i [Niebo złote ci otworzę…], gdzie wojna deformuje przyrodę, przestrzeń i ludzkie życie.
6. Wyjaśnij, że w poezji tych twórców symbolika apokaliptyczna służy ukazaniu wojny jako katastrofy totalnej, obejmującej świat materialny, człowieka i jego system wartości.