Dualizm gospodarczy polegał na podziale Europy na dwa różne systemy gospodarcze, a wyznacznikiem granicy stała się rzeka Łaba. Na zachód od niej panowała gospodarka kapitalistyczna, na wschodzie gospodarka folwarczno-pańszczyźniana.
· Na wschód od Łaby dominowała feudalna struktura społeczna, gospodarka była znacznie bardziej tradycyjna i zacofana. Rolnictwo było główną gałęzią gospodarki, a produkcja opierała się głównie na metodach tradycyjnych i pracy ręcznej. Brak dostępu do nowych technologii i brak rozwoju handlu międzynarodowego ograniczały możliwości rozwoju tych regionów.
· Zachód bogacił się, dokonywano tam dalekosiężnych inwestycji, a gospodarka była oparta głównie na handlu, rzemiośle, manufakturach i bankowości.
· Na zachodzie rozwój gospodarczy postępował głównie w miastach, na wschodzie na wsiach w wielkich gospodarstwach szlacheckich – folwarkach.
· Przedsiębiorstwa i kupcy w tych regionach byli w stanie czerpać korzyści z rosnącego handlu z zagranicą, a także z dostępu do surowców i nowych rynków. W Europie Zachodniej zaczął rodzić się system kapitalistyczny.
