Program reform Hugona Kołłątaja:
· Uznanie praw politycznych mieszczaństwa oraz zapewnienie chłopom wolności i poprawy sytuacji bytowej
· Wprowadzenie stałych obrad sejmu, który miał mieć również władzę wykonawczą
· Podział sejmu na izbę szlachecką i mieszczańską
· Zniesienie liberum veto
· Szkoła miała kształtować młodzież w duchu
Program reform Stanisława Staszica:
· Wprowadzenie zasady dziedziczenia tronu
· Wprowadzenie monarchii konstytucyjnej
· Stworzenie wspólnoty obywatelskiej obejmującej i szlachtę, i mieszczan
· Rozszerzenie praw mieszczan i chłopów
Zarówno program reform Kołłątaja, jak i Staszica były wyrazem dążenia do modernizacji i postępu społecznego. Obydwie propozycje miały na celu podniesienie poziomu politycznego, gospodarczego i społecznego Rzeczypospolitej. Niestety polityczne i społeczne trudności oraz brak odpowiedniego wsparcia uniemożliwiły pełną realizację tych reform. Niemniej jednak ich idee miały wpływ na rozwój myśli społeczno-politycznej w Polsce i odegrały istotną rolę w kształtowaniu polskiego oświecenia.
