Zmiany w budowie statków ułatwiały dalekomorską żeglugę – Portugalczycy zaczęli podróżować karawelami, które charakteryzowały się inną konstrukcją i ożaglowaniem, miały wyższe burty i udoskonalony ster, ułatwiający manewrowanie w trudniejszych warunkach.
Wykorzystanie busoli (kompasu magnetycznego) umożliwiało wyznaczenie i utrzymywanie kierunku północnego niezależnie od warunków pogodowych. Poza tym udoskonalano tez inne urządzenia nawigacyjne, takie jak kwadrant i astrolabium.
Postęp techniki nawigacyjnej bardzo silnie przyczynił się do odkryć geograficznych. Udoskonalenie metod żeglarskich pozwalało lepiej orientować się w terenie i zmierzać tam, gdzie chciał dotrzeć okręt.