Władzy komunistycznej zależało na zaangażowaniu pisarzy i artystów, ponieważ kultura była ważnym narzędziem kształtowania świadomości społeczeństwa. Literatura, film, teatr, plakat, prasa i sztuka mogły wpływać na to, jak ludzie myślą o państwie, historii, pracy, władzy i własnym życiu. Dlatego system nie chciał zostawić artystom pełnej swobody. Chciał, aby pomagali utrwalać oficjalny obraz rzeczywistości. Pisarze i artyści mieli legitymizować władzę, czyli sprawiać, że komunizm wydawał się słuszny, nowoczesny i konieczny. Ich zadaniem było pokazywanie nowego ustroju jako sprawiedliwego oraz korzystnego dla zwykłych ludzi. W socrealizmie twórcy mieli przedstawiać robotników, chłopów i działaczy partyjnych jako bohaterów budujących lepszy świat. Przykładem takiego mechanizmu jest propagandowy obraz Mateusza Birkuta w Człowieku z marmuru. Władza potrzebowała artystów także dlatego, że sztuka silniej działa na emocje niż suche komunikaty polityczne. Film, powieść czy wiersz mogły wzruszać, przekonywać, budować wzorce postępowania i tworzyć mit wspólnej walki o przyszłość. Jeśli znany pisarz albo reżyser popierał system, jego autorytet pomagał propagandzie. Zaangażowanie twórców miało też ograniczać niezależne myślenie. Artysta, który przyjmował oficjalną rolę, często stawał się częścią aparatu propagandy. Władza mogła go nagradzać publikacjami, stanowiskami i uznaniem, a niepokornych skazywać na milczenie, biedę albo cenzurę. Dlatego walka o artystów była jednocześnie walką o język, pamięć i wyobraźnię społeczną.
1. Zauważ, że władza komunistyczna traktowała kulturę jako narzędzie wpływania na świadomość społeczeństwa.
2. Wyjaśnij, że pisarze i artyści mieli pomagać w tworzeniu pozytywnego obrazu komunizmu oraz nowego ustroju.
3. Podkreśl, że autorytet twórców mógł wzmacniać propagandę, bo sztuka działała na emocje odbiorców.
4. Wskaż przykład Człowieka z marmuru, gdzie propaganda tworzy mit robotnika-bohatera.
5. Zakończ wnioskiem, że zaangażowanie artystów służyło kontroli języka, pamięci i wyobraźni społecznej.