Pierwszym fragmentem opisowym może być obraz Londynu i codziennego życia mieszkańców Oceanii. W opisie miasta pojawiają się określenia wartościujące, które budują wrażenie nędzy, brudu i rozpadu. Londyn jest przedstawiony jako przestrzeń ponura, zaniedbana, zniszczona i nieprzyjazna człowiekowi. Mieszkańcy żyją w starych, odrapanych domach, mają złe jedzenie, zniszczone ubrania i są otoczeni przez braki oraz niewygody. Takie określenia nie są neutralne. Pokazują, że rzeczywistość Oceanii przeczy propagandzie Partii, która mówi o dobrobycie i postępie. Dzięki nim czytelnik od razu widzi fałsz oficjalnego obrazu państwa. Drugim fragmentem może być opis instytucji Partii, zwłaszcza ministerstw i ich działania. Ich nazwy brzmią pozytywnie, na przykład Ministerstwo Prawdy, Ministerstwo Miłości, Ministerstwo Pokoju i Ministerstwo Obfitości, ale w rzeczywistości oznaczają coś przeciwnego. Ministerstwo Prawdy zajmuje się fałszowaniem informacji, Ministerstwo Miłości terrorem, Ministerstwo Pokoju wojną, a Ministerstwo Obfitości kontrolą biedy i niedoborów. Wartościujące są tu same nazwy, ponieważ sugerują dobro, ład i troskę o obywateli. Ich funkcja jest ironiczna: pokazują zakłamanie języka totalitarnej władzy. W obu fragmentach określenia wartościujące pomagają odsłonić prawdziwy charakter Oceanii. Z jednej strony pokazują materialną nędzę i brzydotę świata przedstawionego, a z drugiej obnażają propagandowe kłamstwo. Orwell używa takich sformułowań, aby czytelnik zrozumiał, że totalitaryzm niszczy nie tylko życie ludzi, ale także język, prawdę i możliwość samodzielnej oceny rzeczywistości.
1. Wybierz dwa fragmenty opisowe, na przykład opis Londynu oraz opis instytucji Partii.
2. W pierwszym fragmencie wskaż określenia wartościujące związane z biedą, brudem, zniszczeniem i ponurością miasta.
3. Wyjaśnij, że te określenia pokazują prawdziwy obraz Oceanii, sprzeczny z propagandą Partii.
4. W drugim fragmencie zwróć uwagę na nazwy ministerstw, które brzmią pozytywnie, ale znaczą coś przeciwnego do ich rzeczywistej funkcji.
5. Zakończ wnioskiem, że wartościujące sformułowania służą krytyce totalitaryzmu i pokazują zakłamanie świata przedstawionego.