Utwór Światopełka Karpińskiego „Ra-ta-tam” nawiązuje do ballady „Lilije” Adama Mickiewicza oraz do tradycji ballady romantycznej. Wskazują na to wyraźne podobieństwa do początku utworu Mickiewicza: motyw zbrodni, zabicia pana przez panią, ucieczki przez las, powtarzalny rytm oraz stylizowany, śpiewny tok wypowiedzi. Relacja między tekstami polega na żartobliwym przekształceniu znanego romantycznego wzorca. Tekst wyjściowy, czyli „Lilije”, opowiada o winie, zbrodni i karze moralnej. W utworze Karpińskiego zachowany zostaje schemat ballady, ale treść zostaje ośmieszona i sprowadzona do absurdu. Zamiast tragicznej historii pojawiają się komiczne, dziwaczne obrazy i zabawa brzmieniem. W tekście dokonano kilku operacji na pierwowzorze. Autor zachował rozpoznawalny rytm, powtórzenia i ludowo-balladową melodyjność, ale zmienił poważny ton na żartobliwy. Zbrodnia z ballady Mickiewicza zostaje przekształcona w groteskowy, absurdalny ciąg zdarzeń. Pojawiają się rymy, refreny i wyliczenia, które przypominają balladę, lecz jednocześnie ją parodiują. W utworze widać cechy pastiszu, ponieważ autor naśladuje styl ballady romantycznej: prosty rytm, powtarzalność, śpiewność, ludową stylizację i motyw tajemniczej zbrodni. Czytelnik rozpoznaje konwencję Mickiewiczowską, zwłaszcza przez skojarzenie z wersami o „zbrodni niesłychanej” i pani zabijającej pana. Jednocześnie tekst ma cechy trawestacji, ponieważ przekształca poważny utwór romantyczny w wersję komiczną i absurdalną. Obniża styl, zamienia tragizm w żart, miesza wzniosły wzorzec z nonsensownymi szczegółami i zabawą językową. Dlatego „Ra-ta-tam” można uznać za żartobliwą trawestację ballady „Lilije”, zawierającą także elementy pastiszu.
1. Zauważ, że tekst nawiązuje do „Lilij” Adama Mickiewicza, bo pojawia się motyw: pani zabija pana, a potem ucieka.
2. Zwróć uwagę, że utwór korzysta z tradycji ballady romantycznej, czyli tekstu tajemniczego, ludowego, rytmicznego i opartego na winie oraz karze.
3. Podkreśl cechy pastiszu: naśladowanie rytmu, powtórzeń, śpiewności i stylu ballady Mickiewicza.
4. Wyjaśnij cechy trawestacji: poważna historia zostaje przerobiona na tekst komiczny, absurdalny i groteskowy.
5. Zakończ wnioskiem, że utwór Karpińskiego jest przede wszystkim trawestacją „Lilij”, ale wykorzystuje też pastisz, bo świadomie imituje styl romantycznej ballady.