Za najważniejsze wydarzenia i procesy obecne w Europie w XII-XIII w. Można uznać krucjaty, czyli zbrojne wyprawy na pogan organizowane w całej Europie, powstanie ruchów heretyckich w Europie zachodniej, zakładanie nowych miast i wsi na prawie niemieckim, zwiększenie roli pieniądza w wymianie handlowej, powstawanie nowych uniwersytetów oraz najazdy mongolskie. Zdecydowanie najbardziej na ziemie polskie wpłynęła kolonizacja na prawie niemieckim, ruch krucjatowy (z tym, że Polacy wyprawiali się na pogańskich Bałtów) oraz najazdy mongolskie, spośród których największy zakończył się klęską polskiego rycerstwa pod Legnicą.
Okres pełnego średniowiecza diametralnie odmienił obraz starego kontynentu. Rozpoczęte właśnie wtedy procesy doprowadziły do ponownego rozkwitu miast, a co za tym idzie również i handlu. Wiele zmieniło się również na mapie politycznej Europy (głownie za sprawą inwazji mongolskiej).