Moim zdaniem, autor zbyt mocno generalizuje budowle romańskie. Mimo że są one przysadziste i posiadają grube mury, część z nich jest przykładami pięknej architektury, niewiele odstającej od tej z czasów wczesnego gotyku. Oczywiście część budowli romańskich możemy uznać za ciemne, zimne i posępne, jednak zdecydowanie nie może być to opinia o wszystkim budowlach romańskich.
Sztuka romańska, mimo swojego niewątpliwego uroku, wydawała się przy gotyckiej ponura, ciemna i ciężka.