Król zwoływał Sejm na obrady, przed uchwaleniem artykułów henrykowskich z zasady co roku.
Senat, w którym zasiadały osoby sprawujące najważniejsze godności w państwie, pełnił funkcje doradcze wobec króla.
Izba Poselska reprezentowała szlachtę w sejmie, jej przedstawiciele dostawali instrukcje od sejmików wojewódzkich, a później zdawali relację z obrad.
Sejm decydował o polityce państwa:
· podejmował decyzję o wypowiadaniu wojen i zawieraniu pokoju,
· podejmował decyzję o ważnych misji dyplomatycznych,
· miał też prawo nobilitacji, czyli nadawania szlachectwa,
· uchwalał podatki,
· wyrażał zgodę na zwołanie pospolitego ruszenia.
W dzisiejszym systemie prawnym sejm to jedna z izb parlamentu. Ówczesny nam parlament składa się z dwóch izb – sejmu i senatu. W I Rzeczpospolitej Sejm (Walny) był określeniem dla parlamentu. Na obrazach i rycinach z tamtego okresu łatwo rozróżnić, które z postaci to posłowie, a którzy to senatorowie. Posłowie wobec króla musieli zawsze stać, nawet jakby mieli stać dziesięć godzin.