· Wolna elekcja była ważnym elementem ustroju Rzeczpospolitej, ponieważ potwierdzała dominującą w życiu politycznym rolę szlachty.
· W artykułach henrykowskich (ustanowione w 1573 roku) zawierał się cały system zasad, jakie obowiązywały w Rzeczpospolitej. Były to prawa niezmienne i przestrzegać musiał ich każdy król Rzeczypospolitej, a ich podpisanie równało się uzależnieniu władzy od szlachty.
· Trybunał
Te wysokie uprawnieniawpływałynegatywnie na relacje między królem, magnaterią i szlachtą. Król w wielu wypadkach miał związane ręce i musiał czynić ustępstwa na rzecz tych, którzy mogli go najbardziej wesprzeć finansowo i militarnie.
Wolna elekcja była najsilniejszym przejawem demokracji szlacheckiej. Fakt, że to sama szlachta decydowała o wyborze władcy, napawał ją dumą i poczuciem wyższości.