Duża część szlachty przechodziła na kalwinizm, ponieważ luteranizm kojarzył się z wyznaniem pogardzanego mieszczaństwa, a po drugie postrzegany był jako bardzo demokratyczny. Gminy kalwińskie były bowiem wolne od zwierzchności władzy świeckiej. Szlachcie zależało na podkreślaniu swojej niezależności.
Kalwinizm był wyznaniem, który szczególnie przypadł do gustu polskiej szlachcie. Nie oznacza to jednak, że wraz z jego przyjęciem przedstawiciele tego stanu radykalnie zmieniali swoje obyczaje – surowość i wstrzemięźliwość charakteryzująca gminy kalwińskie nie była ich celem.