O rozwiązaniu ZSRR zdecydowały: Republika Białorusi, Federacja Rosyjska i Ukraina, czyli państwa założycielskie ZSRR, które podpisały układ związkowy w 1922 r.
Państwa założycielskie rozwiązały ZSRR na podstawie swojej roli w jego powstaniu. Co ważne, nawet gdyby tego nie zrobiły, pozostałe w związku republiki w krótkim czasie ogłosiłyby niepodległość i wystąpienie ze związku, tak jak zrobiła to już Litwa, i do czego przygotowywały się pozostałe państwa bałtyckie. Prawo republik do wystąpienia z sojuszu było zagwarantowane w konstytucji Związku, lecz dotychczas blokowała je groźba wojskowej interwencji. Wraz z osłabieniem organów zarządzających Związkiem, zniknął jedyny powód, dla którego republiki wcielone przemocą do Związku nie korzystały dotychczas z prawa wystąpienia.