Kryzys suwerenności Rzeczypospolitej w XVIII w. był zjawiskiem utraty niezależności państwa polsko-litewskiego na rzecz Saksonii, której władcy byli również królami Rzeczypospolitej. Doszło do tego jeszcze za czasów Wettinów, jednak apogeum miało miejsce po Sejmie Niemym, który uczynił z Polski de facto protektorat Rosji. Car realizował swoją politykę, dzięki wpływom, armii i przekupionym stronnictwom magnackim, które zrywały sejmy.
Rok 1733 r. przyniósł elekcję królewską, która doprowadziła do konfliktu wewnętrznego między dwoma stronnictwami: zwolennikami Stanisława Leszczyńskiego oraz Augusta III Sasa. Dla państw ościennych była to kolejna okazja do realizacji własnych interesów w Europie Środkowej, dlatego Francja popierała kandydaturę Leszczyńskiego – teścia króla Francji Ludwika XVI. Z kolei Rosja, Austria i Prusy popierały Augusta III, licząc na jego słabość i przeciwstawienie się rosnącej sile Francji. W tej grze Rzeczypospolita była areną zmagań wielkich mocarstw.
Podwójna elekcja doprowadziła do wybuchu wojny o sukcesję, w której zwycięstwo odniósł August III. Leszczyński uciekł do Francji, jednak w kraju zawiązała się konfederacja jego zwolenników, która w 1736 r. została rozgromiona przez wojska rosyjskie. Rosja wykorzystała tę okazję, by przeprowadzić sejm pacyfikacyjny, który ostatecznie uczynił Augusta III królem, jednocześnie gwarantując amnestię jego przeciwnikom.
Stanisław Leszczyński był królem Polski dwukrotnie, ale jego panowania były krótkie i pełne konfliktów. Pierwszy raz panował w latach 1704-1709, a drugi – w latach 1733-1736