Obraz autorstwa Michała Stachowicza jest alegorią wydarzeń związanych z okresem rozbiorowym. Centrum obrazu zajmuje pochód targowiczan, którzy za pomocą siły i przemocy próbują wepchnąć kobietę w łańcuchach do grobu – jest to Polonia, alegoryczne przedstawienie Polski.
W kontrze do ich działań staje – cały na biało – Kościuszko. Ukazanie go w kontrze do zdrajców ojczyzny oparte jest na kontraście między bielą symbolizującą też czystość i pokój, a czernią przypominającą orła rosyjskiego.
Naczelnik w swoim geście występuje przeciw próbie pogrzebania Rzeczypospolitej, jednocześnie wskazując na pomnik przedstawiającego go z mieczem i Konstytucją 3 maja w ręce, depczącego orła pruskiego i rosyjskiego. W ten sposób artysta ukazał Kościuszkę jako samodzielnego bohatera, który w walce o niepodległość stawił czoła dwóm mocarstwom europejskim.
W ramach walki o niepodległość Polski, Tadeusz Kościuszko, przywódca powstania, ogłosił uniwersał połaniecki. Akt ten został proklamowany 7 maja 1794 roku i przewidywał zniesienie pańszczyzny, przyznanie chłopom praw do ziemi oraz równouprawnienie w sferze prawnej i społecznej. Była to pierwsza tak szeroka i radykalna manifestacja równości chłopów w historii Polski.