PZPR, mimo pewnych liberalizacji po okresie odwilży, nadal utrzymywała swoją władzę i kontrolę nad państwem. Partia utrzymywała monopol partyjny, co oznaczało, że była jedyną legalną partią w Polsce. Kontrolowała ona media — zarówno prasę, radio, jak i telewizję. Redakcje były nadzorowane przez partyjnych cenzorów, co umożliwiało kontrolę treści i kształtowanie propagandowego przekazu zgodnego z linią partyjną. Opozycyjne treści były tłumione, a media służyły do promocji ideologii komunistycznej. Kultura była przedmiotem kontroli ze strony partii. Znane były przypadki cenzury literatury, filmów i sztuk, które nie zgadzały się z linią ideologiczną partii. Twórcy byli zobowiązani do wyrażania lojalności wobec systemu, a dzieła krytyczne wobec władzy były eliminowane.
Ostateczny upadek systemu komunistycznego wynikał z wielu czynników, w tym narastającego niezadowolenia społecznego, wzrostu roli opozycji oraz zmian zachodzących w innych krajach bloku wschodniego.