Zadanie
Musisz określić, jakiego rodzaju zdania dominują w pierwszej części utworu, a następnie wyjaśnić, jaki efekt osiąga dzięki nim Norwid.
Rozwiązanie
W pierwszej części utworu dominują zdania pytające, a dokładniej pytania retoryczne. Każda strofa rozpoczyna się apostrofą skierowaną do kolejnej wybitnej postaci i pytaniem: „Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie…”, „Coś ty Italii zrobił, Dante…”, „Coś ty światu zrobił, Kolumbie…”.
Nie są to pytania oczekujące odpowiedzi. Ich celem jest zwrócenie uwagi na paradoks losu bohaterów. Norwid doskonale wie, że nie popełnili oni żadnej winy wobec swoich narodów. Wręcz przeciwnie – przynieśli im wielkie korzyści. Pytania mają więc charakter ironiczny i oskarżycielski. W rzeczywistości nie dotyczą bohaterów, lecz społeczeństw, które nie potrafiły docenić ich wielkości.
Powtarzająca się konstrukcja pytań nadaje utworowi rytm, porządkuje wyliczenie kolejnych przykładów i wzmacnia siłę argumentacji. Każda następna strofa potwierdza tę samą prawidłowość: wybitne jednostki bywają odrzucane przez współczesnych, a uznanie zyskują dopiero po śmierci.
Wyjaśnienie
Rozpoznaj, jaki typ zdań pojawia się na początku kolejnych strof. Zastanów się, czy poeta rzeczywiście oczekuje odpowiedzi. Wyciągnij wniosek, że pytania mają charakter retoryczny: nie służą zdobyciu informacji, lecz skłaniają czytelnika do refleksji i jednocześnie oskarżają społeczeństwa o niewdzięczność wobec swoich najwybitniejszych przedstawicieli.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
I. Romantyzm
8
1. Dylematy bohatera romantycznej powieści poetyckiej. Adam Mickiewicz Konrad Wallenrod
8
2. Romantyczna śmierć na polu bitwy
17
3. Zanim pojawił się Konrad… Romantyczny kochanek w dramacie Adama Mickiewicza
22
4. Dziadów część III Adama Mickiewicza – polski arcydramat romantyczny
29
5. Reżyser filmowy czyta część III Dziadów
38
6. Eseistyka o wieszczu narodowym
41
7. Portret psychologiczny pokolenia romantyków
44
8. Romantyczny poeta wobec „zjadaczy chleba”. Juliusz Słowacki Testament mój
51
9. Romantyczne spory w poemacie dygresyjnym
55
10. Hołd wielkiemu patriocie… Cyprian Kamil Norwid Bema pamięci żałobny rapsod
61
11. Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie…
66
12. Refleksje o artyście i sztuce. Cyprian Kamil Norwid Fortepian Szopena
68
13. Co o sztuce sądził Cyprian Kamil Norwid? Promethidion
75
14. Artysta spotyka artystów… Czarne kwiaty Cypriana Kamila Norwida
79
15. Romantyczna wizja rewolucji. Zygmunt Krasiński Nie-Boska komedia
84
16. Tęsknota ze utraconymi czasami w gawędzie szlacheckiej
91
17. Romantycy też się śmiali
101
18. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Zemsta Fredry
106
Podsumowanie przed sprawdzianem
109
Piszemy samodzielnie. Szkic krytyczny
115
Piszemy samodzielnie. Szkic interpretacyjny
120
Piszemy samodzielnie. Interpretacja porównawcza
126