Zadanie
Musisz przeanalizować budowę utworu. Wyodrębnij fragmenty opisujące przebieg pogrzebu oraz te, w których osoba mówiąca formułuje refleksje. Zwróć uwagę na użyte formy czasowników i ich funkcję.
Rozwiązanie
Utwór ma dwudzielną kompozycję.
- Pierwszą część (strofy I–IV) stanowi opis orszaku pogrzebowego. Podmiot liryczny przedstawia kolejne elementy konduktu: uczestników, sztandary, broń, pochodnie, instrumenty oraz zachowanie żałobników. Dominuje tu obraz dynamicznego pochodu, pełnego ruchu, dźwięków i barw.
- Drugą część (strofy V–VI) tworzą refleksje dotyczące znaczenia pochodu i jego dalszej drogi. Pogrzeb przestaje być jedynie ceremonią żałobną, a staje się symbolem historii, losów narodów i nieustannego marszu ludzkości. W tej części pojawiają się pytania o przyszłość, sens dziejów oraz rolę bohaterów.
Kompozycję podkreślają również formy czasowników. W części opisowej dominują czasowniki w czasie teraźniejszym („wieją”, „idą”, „biją”, „wchodzą”, „wychodzą”), które sprawiają, że czytelnik ma wrażenie uczestniczenia w wydarzeniach. Opis staje się niezwykle plastyczny i dynamiczny. W części refleksyjnej pojawiają się natomiast formy odnoszące się do przyszłości („stoczyć się przyjdzie”, „zobaczym”, „nie znajdzie sposobu”), które kierują uwagę odbiorcy ku temu, co dopiero nastąpi. Dzięki temu pogrzeb zyskuje wymiar uniwersalny i symboliczny.
Wyjaśnienie
Podziel utwór na część opisową i refleksyjną. Wskaż, które strofy należą do każdej z nich. Zwróć uwagę na dominujące formy czasowników: w opisie przeważa czas teraźniejszy, który uobecnia wydarzenia, natomiast w części refleksyjnej pojawiają się formy odnoszące się do przyszłości, zapowiadające dalszy bieg historii. Dodaj, że dzięki takiej kompozycji Norwid przechodzi od konkretnego obrazu pogrzebu do ogólnej refleksji nad losem człowieka i narodów.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
I. Romantyzm
8
1. Dylematy bohatera romantycznej powieści poetyckiej. Adam Mickiewicz Konrad Wallenrod
8
2. Romantyczna śmierć na polu bitwy
17
3. Zanim pojawił się Konrad… Romantyczny kochanek w dramacie Adama Mickiewicza
22
4. Dziadów część III Adama Mickiewicza – polski arcydramat romantyczny
29
5. Reżyser filmowy czyta część III Dziadów
38
6. Eseistyka o wieszczu narodowym
41
7. Portret psychologiczny pokolenia romantyków
44
8. Romantyczny poeta wobec „zjadaczy chleba”. Juliusz Słowacki Testament mój
51
9. Romantyczne spory w poemacie dygresyjnym
55
10. Hołd wielkiemu patriocie… Cyprian Kamil Norwid Bema pamięci żałobny rapsod
61
11. Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie…
66
12. Refleksje o artyście i sztuce. Cyprian Kamil Norwid Fortepian Szopena
68
13. Co o sztuce sądził Cyprian Kamil Norwid? Promethidion
75
14. Artysta spotyka artystów… Czarne kwiaty Cypriana Kamila Norwida
79
15. Romantyczna wizja rewolucji. Zygmunt Krasiński Nie-Boska komedia
84
16. Tęsknota ze utraconymi czasami w gawędzie szlacheckiej
91
17. Romantycy też się śmiali
101
18. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Zemsta Fredry
106
Podsumowanie przed sprawdzianem
109
Piszemy samodzielnie. Szkic krytyczny
115
Piszemy samodzielnie. Szkic interpretacyjny
120
Piszemy samodzielnie. Interpretacja porównawcza
126