Zadanie
Musisz przypomnieć, jak przedstawiano polską szlachtę w literaturze od renesansu do romantyzmu oraz wskazać najważniejsze cechy tego obrazu.
Rozwiązanie
Obraz szlachty zmieniał się w zależności od epoki i poglądów twórców.
- W renesansie szlachcic był przedstawiany jako wzorowy gospodarz, patriota i obywatel troszczący się o dobro ojczyzny. Taki ideał ukazywał m.in. Mikołaj Rej w Żywocie człowieka poczciwego oraz Jan Kochanowski w swoich utworach.
- W baroku częściej zwracano uwagę na kulturę sarmacką, przywiązanie do tradycji, religijność i gościnność, ale jednocześnie krytykowano pychę, pieniactwo i warcholstwo szlachty.
- W oświeceniu dominowała krytyka wad stanu szlacheckiego. Ignacy Krasicki i Julian Ursyn Niemcewicz ukazywali egoizm, zacofanie, niechęć do reform oraz odpowiedzialność szlachty za osłabienie państwa.
- W romantyzmie nastąpił powrót do tradycji szlacheckiej. Twórcy dostrzegali jej wady, ale podkreślali również patriotyzm, przywiązanie do wolności, gościnność, honor i bogactwo dawnych obyczajów. Takie ujęcie odnajdujemy między innymi w Panu Tadeuszu Adama Mickiewicza oraz Pamiątkach Soplicy Henryka Rzewuskiego.
Można więc stwierdzić, że literatura przedstawiała szlachtę zarówno jako warstwę zasłużoną dla kultury i historii Polski, jak i odpowiedzialną za wiele problemów państwa.
Wyjaśnienie
Przypomnij utwory poznane wcześniej na lekcjach i zastanów się, czy ich autorzy idealizowali szlachtę, czy raczej ją krytykowali.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
I. Romantyzm
8
1. Dylematy bohatera romantycznej powieści poetyckiej. Adam Mickiewicz Konrad Wallenrod
8
2. Romantyczna śmierć na polu bitwy
17
3. Zanim pojawił się Konrad… Romantyczny kochanek w dramacie Adama Mickiewicza
22
4. Dziadów część III Adama Mickiewicza – polski arcydramat romantyczny
29
5. Reżyser filmowy czyta część III Dziadów
38
6. Eseistyka o wieszczu narodowym
41
7. Portret psychologiczny pokolenia romantyków
44
8. Romantyczny poeta wobec „zjadaczy chleba”. Juliusz Słowacki Testament mój
51
9. Romantyczne spory w poemacie dygresyjnym
55
10. Hołd wielkiemu patriocie… Cyprian Kamil Norwid Bema pamięci żałobny rapsod
61
11. Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie…
66
12. Refleksje o artyście i sztuce. Cyprian Kamil Norwid Fortepian Szopena
68
13. Co o sztuce sądził Cyprian Kamil Norwid? Promethidion
75
14. Artysta spotyka artystów… Czarne kwiaty Cypriana Kamila Norwida
79
15. Romantyczna wizja rewolucji. Zygmunt Krasiński Nie-Boska komedia
84
16. Tęsknota ze utraconymi czasami w gawędzie szlacheckiej
91
17. Romantycy też się śmiali
101
18. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Zemsta Fredry
106
Podsumowanie przed sprawdzianem
109
Piszemy samodzielnie. Szkic krytyczny
115
Piszemy samodzielnie. Szkic interpretacyjny
120
Piszemy samodzielnie. Interpretacja porównawcza
126