Zadanie
Musisz wskazać, do kogo zwraca się podmiot liryczny w Fortepianie Szopena, oraz wyjaśnić, dlaczego Norwid wykorzystuje kilku różnych adresatów.
Rozwiązanie
W utworze można wskazać kilku adresatów.
- Najważniejszym jest Fryderyk Chopin, do którego podmiot liryczny zwraca się bezpośrednio, używając apostrof: „Byłem u Ciebie…”, „Fryderyku!”, „Oto – patrz, Fryderyku!”. Dzięki temu kompozytor, mimo że już nie żyje, staje się uczestnikiem rozmowy.
- Drugim adresatem jest Antoni C., czyli Antoni Czajkowski, przyjaciel Norwida i Chopina, któremu poeta dedykuje utwór. Dedykacja nadaje wierszowi charakter osobistego wspomnienia ludzi, którzy znali kompozytora.
- W części filozoficznej pojawia się także apostrofa do Sztuki („O Ty!”), która zostaje uosobiona i przedstawiona jako wartość ponadczasowa oraz doskonała. W tym fragmencie adresatem przestaje być konkretny człowiek, a staje się abstrakcyjna idea.
- Pośrednim adresatem jest również czytelnik, którego Norwid zaprasza do refleksji nad istotą sztuki, miejscem artysty w historii oraz znaczeniem zniszczenia fortepianu.
Różnorodność adresatów pokazuje, że utwór ma kilka płaszczyzn. Jest jednocześnie osobistym wspomnieniem o Chopinie, filozoficzną refleksją o sztuce oraz wypowiedzią skierowaną do wszystkich odbiorców kultury. Dzięki temu Fortepian Szopena przekracza ramy utworu okolicznościowego i staje się rozważaniem o uniwersalnym znaczeniu.
Wyjaśnienie
Odszukaj wszystkie apostrofy występujące w wierszu. Zwróć uwagę, że nie są one skierowane do jednej osoby. Porównaj, jak zmienia się adresat w kolejnych częściach utworu: od Chopina, przez Antoniego Czajkowskiego, aż po uosobioną Sztukę. Zauważ, że zmiana adresatów odpowiada rozszerzaniu tematyki: od osobistego wspomnienia do uniwersalnej refleksji o sztuce.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
I. Romantyzm
8
1. Dylematy bohatera romantycznej powieści poetyckiej. Adam Mickiewicz Konrad Wallenrod
8
2. Romantyczna śmierć na polu bitwy
17
3. Zanim pojawił się Konrad… Romantyczny kochanek w dramacie Adama Mickiewicza
22
4. Dziadów część III Adama Mickiewicza – polski arcydramat romantyczny
29
5. Reżyser filmowy czyta część III Dziadów
38
6. Eseistyka o wieszczu narodowym
41
7. Portret psychologiczny pokolenia romantyków
44
8. Romantyczny poeta wobec „zjadaczy chleba”. Juliusz Słowacki Testament mój
51
9. Romantyczne spory w poemacie dygresyjnym
55
10. Hołd wielkiemu patriocie… Cyprian Kamil Norwid Bema pamięci żałobny rapsod
61
11. Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie…
66
12. Refleksje o artyście i sztuce. Cyprian Kamil Norwid Fortepian Szopena
68
13. Co o sztuce sądził Cyprian Kamil Norwid? Promethidion
75
14. Artysta spotyka artystów… Czarne kwiaty Cypriana Kamila Norwida
79
15. Romantyczna wizja rewolucji. Zygmunt Krasiński Nie-Boska komedia
84
16. Tęsknota ze utraconymi czasami w gawędzie szlacheckiej
91
17. Romantycy też się śmiali
101
18. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Zemsta Fredry
106
Podsumowanie przed sprawdzianem
109
Piszemy samodzielnie. Szkic krytyczny
115
Piszemy samodzielnie. Szkic interpretacyjny
120
Piszemy samodzielnie. Interpretacja porównawcza
126