Język polski. Klasa 2. Część 2. Podręcznik - rozwiązania i odpowiedzi

Zadanie 5b - strona 63

Przeanalizuj przemyślenia podmiotu lirycznego
a) Musisz określić, kto wypowiada się w drugiej części wiersza, oraz wyjaśnić, dlaczego Norwid zmienia sposób prowadzenia wypowiedzi.
b) Musisz wyjaśnić, dlaczego orszak nie kończy swojej drogi przy grobie oraz jakie znaczenie zyskuje jego dalszy marsz.
c) Musisz zinterpretować metaforę „czeluści” i wyjaśnić jej znaczenie w kontekście całego utworu.
d) Musisz wyjaśnić, co według Norwida pozwala ludziom uniknąć moralnego i historycznego upadku.
e) Musisz opisać przestrzenie pojawiające się w końcowej części utworu i wyjaśnić ich znaczenie symboliczne.
f) Musisz wyjaśnić, co symbolizuje niekończąca się wędrówka orszaku pogrzebowego.
g) Musisz przypomnieć historię zdobycia Jerycha i wyjaśnić znaczenie tego motywu w wierszu Norwida.
h) Musisz wyjaśnić znaczenie przerwy pojawiającej się przed ostatnimi słowami utworu.
i) Musisz określić, jak Norwid przedstawia przyszłość oraz jaki związek dostrzega między historią a kolejnymi pokoleniami.
j) Musisz zinterpretować zakończenie utworu i wyjaśnić znaczenie ostatnich słów.

a) W drugiej części utworu nadal mówi podmiot liryczny, jednak jego wypowiedź zmienia charakter. Nie skupia się już na opisie pogrzebu, lecz przechodzi do refleksji nad losem człowieka, historią i przyszłością narodów. Z relacjonującego obserwatora staje się filozofem interpretującym sens przedstawionych wydarzeń.

Zmiana ta pozwala przejść od konkretnego wydarzenia historycznego do rozważań o charakterze uniwersalnym. Pogrzeb generała Bema staje się jedynie punktem wyjścia do refleksji nad dziejami ludzkości, rolą bohaterów oraz odpowiedzialnością kolejnych pokoleń za przyszłość.

b) Informacja, że kondukt nie zatrzymuje się nad grobem, oznacza, że śmierć generała Bema nie kończy jego oddziaływania na historię. Pogrzeb nie jest zakończeniem, lecz początkiem dalszej drogi. Korowód stopniowo przestaje być wyłącznie orszakiem żałobnym i przekształca się w symboliczny pochód dziejów oraz całej ludzkości.

Marsz oznacza ciągłość historii i przekazywanie wartości następnym pokoleniom. Bohater odchodzi, ale jego idee (walka o wolność, odwaga i poświęcenie) nadal prowadzą ludzi. Dlatego pochód nie kończy się przy grobie, lecz trwa dalej.

c) „Czeluście” można rozumieć dosłownie jako grób lub otchłań śmierci, jednak mają one przede wszystkim znaczenie symboliczne. Oznaczają zagrożenia, które mogą doprowadzić do upadku człowieka lub całych narodów. Są symbolem niewoli, klęski, moralnego upadku, utraty wolności oraz zapomnienia o wartościach.

Norwid sugeruje, że ludzkość nieustannie zbliża się do takich „czeluści”, dlatego potrzebuje bohaterów i autorytetów, którzy wskażą właściwą drogę. Otwarta pozostaje odpowiedź na pytanie, czy uda się uniknąć katastrofy.

d) Przed stoczeniem się do grobu chronią ludzi wartości reprezentowane przez generała Bema oraz pamięć o wielkich bohaterach. Symbolicznie funkcję tę pełni także włócznia rumaka, o której wspomina podmiot liryczny. Jest ona znakiem odwagi, walki i siły, która powstrzymuje pochód przed upadkiem.

Można uznać, że ludzi chronią również ideały wolności, odpowiedzialności i gotowości do poświęcenia. To właśnie dzięki nim historia może rozwijać się dalej i nie pogrąża się w całkowitej katastrofie.

e) Pochód przemierza przestrzenie ciemne, tajemnicze i pełne przeszkód: wąwozy, czeluście, bramy oraz mury Jerycha. Są to miejsca graniczne, wymagające wysiłku i odwagi. Nie tworzą realistycznego krajobrazu, lecz symboliczną drogę przez historię.

Przestrzenie te oznaczają kolejne wyzwania stojące przed ludzkością. Wąwóz symbolizuje niebezpieczeństwo, czeluście – możliwość upadku, bramy – przejście do nowego etapu dziejów, a mury Jerycha – przeszkody, które można pokonać dzięki wspólnemu wysiłkowi i wierze.

f) Dalsza wędrówka korowodu symbolizuje nieustanny bieg historii. Śmierć generała Bema nie kończy walki o wolność ani rozwoju dziejów. Pochód przekształca się w marsz kolejnych pokoleń, które dziedziczą doświadczenia i wartości swoich poprzedników.

Korowód oznacza również ciągłość pamięci. Bohater odchodzi, ale jego czyny nadal inspirują ludzi do działania. Historia nie zatrzymuje się przy jednym wydarzeniu – nieustannie zmierza naprzód, stawiając kolejne wyzwania.

g) Nawiązanie odnosi się do biblijnej Księgi Jozuego. Izraelici zdobyli Jerycho nie dzięki przewadze militarnej, lecz dzięki posłuszeństwu Bogu po siedmiokrotnym obejściu miasta i dźwięku trąb jego mury runęły.

U Norwida mury Jerycha symbolizują wszelkie przeszkody stojące przed narodami: niewolę, zło, niesprawiedliwość czy obojętność. Ich zburzenie oznacza zwycięstwo dobra, wolności i wspólnego działania. Bohaterowie, tacy jak Bem, pomagają ludziom pokonywać te przeszkody i prowadzą ich ku odrodzeniu.

h) Puste miejsce ma charakter symboliczny. Oznacza chwilę ciszy, zadumy i refleksji po zakończeniu wizji poetyckiej. Jednocześnie pozostawia zakończenie otwarte – czytelnik sam powinien dopowiedzieć dalszy ciąg historii.

Przerwa sugeruje również, że marsz nie został zakończony. To, co wydarzy się później, zależy od kolejnych pokoleń. Norwid świadomie nie zamyka utworu jednoznaczną puentą.

i) Przyszłość przedstawiona w wierszu nie jest ani całkowicie optymistyczna, ani jednoznacznie pesymistyczna. Ludzkość stoi przed licznymi zagrożeniami, ale jednocześnie ma możliwość ich przezwyciężenia. Warunkiem jest zachowanie pamięci o bohaterach oraz wierność wartościom, które reprezentowali.

Przeszłość staje się źródłem doświadczenia i moralnych wzorców. Czyny takich ludzi jak Bem wpływają na przyszłość, ponieważ inspirują kolejne pokolenia do walki o wolność i odpowiedzialnego działania. Historia ma więc charakter ciągły – teraźniejszość i przyszłość wyrastają z przeszłości.

j) Słowa „Dalej – dalej – –” symbolizują niekończący się marsz historii. Pochód nie zatrzymuje się wraz ze śmiercią bohatera, lecz trwa nadal. Oznacza to ciągłość dziejów, pamięci oraz walki o wolność.

Jednocześnie zakończenie pozostaje otwarte. Norwid nie wskazuje ostatecznego celu marszu, ponieważ przyszłość zależy od ludzi, którzy podejmą dziedzictwo poprzednich pokoleń. Ostatnie słowa wyrażają także nadzieję, że wartości reprezentowane przez Bema będą prowadzić ludzkość również w przyszłości.

a) Wskaż, że osoba mówiąca nie zmienia się, zmienia się natomiast charakter jej wypowiedzi. Zwróć uwagę, że opis ustępuje miejsca refleksji filozoficznej. Dzięki temu utwór zyskuje uniwersalny wymiar.

b) Wyjaśnij, że grób nie jest celem wędrówki. Wskaż, że kondukt staje się symbolem historii, pamięci i dalszych losów narodów. Norwid pokazuje, że śmierć wielkiego człowieka nie oznacza końca jego wpływu na świat.

c) Wyjaśnij, że „czeluście” mają znaczenie metaforyczne. Zestaw je z zagrożeniami dla człowieka i narodów. Wskaż, że symbol ten zapowiada dalsze refleksje o przyszłości historii.

d) Wskaż, że Norwid nie mówi o fizycznej ochronie. Wyjaśnij, iż chodzi o wartości i wzorce pozostawione przez bohaterów. Dodaj, że włócznia jest symbolem siły moralnej podtrzymującej pochód historii.

e) Opisz miejsca, przez które przechodzi orszak. Wyjaśnij, że mają znaczenie symboliczne, a nie geograficzne. Możesz wskazać, że przedstawiają kolejne etapy historii oraz trudności, jakie musi pokonać ludzkość.

f) Wskaż, że korowód przestaje oznaczać wyłącznie pogrzeb. Dodaj, że staje się symbolem dziejów, pamięci oraz przekazywania wartości następnym pokoleniom.

g) Przypomnij biblijną historię zdobycia Jerycha. Wyjaśnij, że mury symbolizują przeszkody, a ich upadek – zwycięstwo dobra i wolności. Dodaj, że Norwid wykorzystuje ten motyw jako obraz nadziei dla przyszłych pokoleń.

h) Zwróć uwagę, że puste miejsce nie jest przypadkowe. Wyjaśnij, iż symbolizuje otwartość historii oraz zaproszenie czytelnika do dalszej refleksji.

i) Wyjaśnij, że Norwid nie przeciwstawia przeszłości przyszłości. Dodaj, iż uważa historię za proces ciągły, w którym pamięć o bohaterach pomaga budować lepszą przyszłość.

j) Wyjaśnij, że słowa „Dalej – dalej – –” odnoszą się do pochodu historii. Dodaj, iż otwarte zakończenie podkreśla, że dzieje świata wciąż trwają, a odpowiedzialność za ich dalszy bieg spoczywa na kolejnych pokoleniach.

Język polski. Klasa 2. Część 2. Podręcznik - rozwiązania i odpowiedzi

Zadanie 5b - strona 63

Zadanie

Rozwiązanie

Wyjaśnienie

Język polski - wybrane pytania