Zadanie
Musisz omówić, w jaki sposób romantycy przedstawiali śmierć poniesioną w walce o wolność ojczyzny. Odwołaj się do konkretnych bohaterów i utworów.
Rozwiązanie
W literaturze romantyzmu śmierć w obronie ojczyzny jest najczęściej ukazywana jako najwyższa forma poświęcenia. Bohater, który oddaje życie za naród, ponosi klęskę w wymiarze osobistym, ale odnosi moralne zwycięstwo i pozostaje w pamięci kolejnych pokoleń.
- Przykładem takiej postawy jest tytułowa bohaterka Grażyny Adama Mickiewicza. Księżna przebiera się w zbroję męża i staje na czele wojsk walczących z Krzyżakami. Zostaje śmiertelnie ranna, lecz jej ofiara mobilizuje Litwinów do walki. Śmierć Grażyny ma charakter heroiczny, ponieważ bohaterka rezygnuje z własnego bezpieczeństwa, aby ocalić ojczyznę i jej honor.
- Podobny obraz pojawia się w Reducie Ordona Mickiewicza. Dowódca reduty, nie chcąc oddać umocnień wojskom rosyjskim, wysadza je wraz z napastnikami. Jego domniemana śmierć zostaje przedstawiona jako czyn bohaterski i symbol bezkompromisowej walki z zaborcą. Ważniejsze od ocalenia życia okazują się wolność, honor i wierność ojczyźnie.
- Motyw ten występuje również w Śmierci Pułkownika Mickiewicza. Emilia Plater została ukazana jako dzielny dowódca, otoczony przez żołnierzy w chwili śmierci. Poeta podkreśla, że bohaterka przekroczyła tradycyjne role przypisywane kobietom i stała się symbolem patriotycznego poświęcenia.
- Kolejnym przykładem jest Sowiński w okopach Woli Juliusza Słowackiego. Poeta przedstawił generała Józefa Sowińskiego jako bohatera, który mimo podeszłego wieku i kalectwa pozostaje na stanowisku do końca i ginie podczas obrony reduty na warszawskiej Woli w czasie powstania listopadowego. Śmierć Sowińskiego została ukazana jako świadome i godne poświęcenie dla ojczyzny. Bohater staje się symbolem niezłomności, odwagi i wierności obowiązkowi, a jego postawa dowodzi, że prawdziwy patriotyzm wymaga gotowości do największej ofiary.
W utworach romantycznych śmierć za ojczyznę nie jest więc daremna. Nadaje życiu bohatera sens, czyni go wzorem dla wspólnoty i podtrzymuje nadzieję na odzyskanie wolności.
Wyjaśnienie
Wybierz dwa lub trzy utwory i przy każdym wskaż, kim jest bohater, w jakich okolicznościach ginie oraz dlaczego jego śmierć zostaje uznana za heroiczną. Zwróć uwagę, że romantycy łączą śmierć patriotyczną z honorem, ofiarą i moralnym zwycięstwem. Nie ograniczaj się do streszczenia wydarzeń. Wyjaśnij także symboliczne znaczenie śmierci bohatera.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
I. Romantyzm
8
1. Dylematy bohatera romantycznej powieści poetyckiej. Adam Mickiewicz Konrad Wallenrod
8
2. Romantyczna śmierć na polu bitwy
17
3. Zanim pojawił się Konrad… Romantyczny kochanek w dramacie Adama Mickiewicza
22
4. Dziadów część III Adama Mickiewicza – polski arcydramat romantyczny
29
5. Reżyser filmowy czyta część III Dziadów
38
6. Eseistyka o wieszczu narodowym
41
7. Portret psychologiczny pokolenia romantyków
44
8. Romantyczny poeta wobec „zjadaczy chleba”. Juliusz Słowacki Testament mój
51
9. Romantyczne spory w poemacie dygresyjnym
55
10. Hołd wielkiemu patriocie… Cyprian Kamil Norwid Bema pamięci żałobny rapsod
61
11. Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie…
66
12. Refleksje o artyście i sztuce. Cyprian Kamil Norwid Fortepian Szopena
68
13. Co o sztuce sądził Cyprian Kamil Norwid? Promethidion
75
14. Artysta spotyka artystów… Czarne kwiaty Cypriana Kamila Norwida
79
15. Romantyczna wizja rewolucji. Zygmunt Krasiński Nie-Boska komedia
84
16. Tęsknota ze utraconymi czasami w gawędzie szlacheckiej
91
17. Romantycy też się śmiali
101
18. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Zemsta Fredry
106
Podsumowanie przed sprawdzianem
109
Piszemy samodzielnie. Szkic krytyczny
115
Piszemy samodzielnie. Szkic interpretacyjny
120
Piszemy samodzielnie. Interpretacja porównawcza
126