Zadanie
Musisz porównać sposób przedstawiania scen bohaterskiej śmierci w różnych tekstach kultury omówionych w tym rozdziale. Wyjaśnij, jakimi środkami posługują się twórcy, aby ukazać bohaterów i podkreślić ich wyjątkowość.
Rozwiązanie
Romantyczne teksty kultury ukazują bohaterską śmierć jako wydarzenie wyjątkowe, pełne godności i patriotycznego poświęcenia. Zarówno wiersze Adama Mickiewicza (Śmierć Pułkownika) i Juliusza Słowackiego (Sowiński w okopach Woli), jak i obraz Wojciecha Kossaka (Generał Sowiński na szańcach Woli) przedstawiają bohaterów jako osoby gotowe oddać życie za ojczyznę.
Pisarze osiągają ten efekt dzięki:
- podniosłemu, uroczystemu językowi;
- porównaniom do wielkich bohaterów historycznych;
- odwołaniom do symboliki religijnej i sakralizacji bohaterów;
- idealizacji postaci oraz eksponowaniu ich patriotyzmu, odwagi i honoru;
- wykorzystaniu dialogów, monologów i opisów ukazujących przeżycia bohaterów.
Malarz wykorzystuje natomiast przede wszystkim:
- kompozycję obrazu, umieszczając bohatera w centralnym miejscu;
- gesty i postawy postaci;
- światło oraz kontrast światła i cienia;
- dynamiczne przedstawienie walki;
- odpowiednią kolorystykę i tło budujące dramatyczny nastrój.
Wszystkie te środki służą stworzeniu wzorca bohatera narodowego oraz podkreśleniu, że śmierć poniesiona w obronie ojczyzny ma charakter heroiczny i zasługuje na pamięć.
Wyjaśnienie
Przypomnij sobie wszystkie teksty kultury omawiane w tym rozdziale. Zwróć uwagę, że autor polecenia używa liczby mnogiej. Chodzi więc nie o analizę jednego utworu, lecz o zestawienie literatury i malarstwa. Najlepiej rozpocząć od wskazania, co łączy wszystkie przedstawienia bohaterskiej śmierci. Następnie oddziel środki charakterystyczne dla literatury od tych właściwych malarstwu. W przypadku utworów poetyckich zwróć uwagę na język, symbole, porównania i sposób kreowania bohatera. Omawiając obraz, skoncentruj się na kompozycji, świetle, kolorystyce, układzie postaci oraz budowaniu nastroju.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
I. Romantyzm
8
1. Dylematy bohatera romantycznej powieści poetyckiej. Adam Mickiewicz Konrad Wallenrod
8
2. Romantyczna śmierć na polu bitwy
17
3. Zanim pojawił się Konrad… Romantyczny kochanek w dramacie Adama Mickiewicza
22
4. Dziadów część III Adama Mickiewicza – polski arcydramat romantyczny
29
5. Reżyser filmowy czyta część III Dziadów
38
6. Eseistyka o wieszczu narodowym
41
7. Portret psychologiczny pokolenia romantyków
44
8. Romantyczny poeta wobec „zjadaczy chleba”. Juliusz Słowacki Testament mój
51
9. Romantyczne spory w poemacie dygresyjnym
55
10. Hołd wielkiemu patriocie… Cyprian Kamil Norwid Bema pamięci żałobny rapsod
61
11. Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie…
66
12. Refleksje o artyście i sztuce. Cyprian Kamil Norwid Fortepian Szopena
68
13. Co o sztuce sądził Cyprian Kamil Norwid? Promethidion
75
14. Artysta spotyka artystów… Czarne kwiaty Cypriana Kamila Norwida
79
15. Romantyczna wizja rewolucji. Zygmunt Krasiński Nie-Boska komedia
84
16. Tęsknota ze utraconymi czasami w gawędzie szlacheckiej
91
17. Romantycy też się śmiali
101
18. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Zemsta Fredry
106
Podsumowanie przed sprawdzianem
109
Piszemy samodzielnie. Szkic krytyczny
115
Piszemy samodzielnie. Szkic interpretacyjny
120
Piszemy samodzielnie. Interpretacja porównawcza
126