Zadanie
Musisz scharakteryzować język gawędy i wskazać elementy naśladujące żywą mowę.
Rozwiązanie
Język Pamiątek Soplicy naśladuje swobodną opowieść snutą przez szlachcica. Dzięki temu czytelnik ma wrażenie, że słucha bezpośredniej relacji narratora.
Najważniejsze cechy języka gawędy to:
- liczne zwroty do słuchacza, np. „A otóż…”, „Powiem…”, „Widzicie…”;
- wtrącenia i komentarze narratora („A toż nie cud oczywisty?”)
- dygresje odbiegające od głównego tematu;
- pytania retoryczne;
- wykrzyknienia;
- powtórzenia wzmacniające wypowiedź;
- składnia charakterystyczna dla języka mówionego (z czasownikiem na końcu);
- słownictwo dawne i regionalne („Ani go na kondescencje zapraszano”);
- przysłowia oraz powiedzenia („Na pochyłe drzewo, jak mówią i kozy skaczą”);
- emocjonalne oceny bohaterów i wydarzeń („Wszystko dawniej szło lepiej niż teraz”).
Dzięki takiemu językowi gawęda sprawia wrażenie spontanicznej opowieści przekazywanej ustnie, a narrator zyskuje wiarygodność jako człowiek wspominający własne doświadczenia.
Wyjaśnienie
Analizując język gawędy, zwróć uwagę przede wszystkim na elementy, które przypominają żywą rozmowę. Odszukaj zwroty do odbiorcy, wykrzyknienia, pytania, dygresje i emocjonalne komentarze.
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
I. Romantyzm
8
1. Dylematy bohatera romantycznej powieści poetyckiej. Adam Mickiewicz Konrad Wallenrod
8
2. Romantyczna śmierć na polu bitwy
17
3. Zanim pojawił się Konrad… Romantyczny kochanek w dramacie Adama Mickiewicza
22
4. Dziadów część III Adama Mickiewicza – polski arcydramat romantyczny
29
5. Reżyser filmowy czyta część III Dziadów
38
6. Eseistyka o wieszczu narodowym
41
7. Portret psychologiczny pokolenia romantyków
44
8. Romantyczny poeta wobec „zjadaczy chleba”. Juliusz Słowacki Testament mój
51
9. Romantyczne spory w poemacie dygresyjnym
55
10. Hołd wielkiemu patriocie… Cyprian Kamil Norwid Bema pamięci żałobny rapsod
61
11. Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie…
66
12. Refleksje o artyście i sztuce. Cyprian Kamil Norwid Fortepian Szopena
68
13. Co o sztuce sądził Cyprian Kamil Norwid? Promethidion
75
14. Artysta spotyka artystów… Czarne kwiaty Cypriana Kamila Norwida
79
15. Romantyczna wizja rewolucji. Zygmunt Krasiński Nie-Boska komedia
84
16. Tęsknota ze utraconymi czasami w gawędzie szlacheckiej
91
17. Romantycy też się śmiali
101
18. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Zemsta Fredry
106
Podsumowanie przed sprawdzianem
109
Piszemy samodzielnie. Szkic krytyczny
115
Piszemy samodzielnie. Szkic interpretacyjny
120
Piszemy samodzielnie. Interpretacja porównawcza
126