Zadanie
Musisz napisać szkic krytyczny, w którym zinterpretujesz słowa Adama Mickiewicza i wyjaśnisz ich znaczenie w kontekście Ody do młodości.
Rozwiązanie
Przed rozpoczęciem pracy dokładnie przeanalizuj temat. Zwróć uwagę, że masz skomentować słowa Adama Mickiewicza „Miłość orła twych lotów potęgą”, dlatego nie wystarczy wyjaśnić ich dosłownego znaczenia. Należy odnieść je do przesłania całej Ody do młodości.
Przygotowując się do pisania:
- przypomnij sobie okoliczności powstania Ody do młodości oraz najważniejsze idee romantyzmu;
- przeanalizuj, jakie wartości Mickiewicz przypisuje młodości – zwróć uwagę na motywy wspólnoty, aktywnego działania, przekraczania ograniczeń oraz wiary w możliwość zmieniania świata;
- zastanów się, co symbolizują „orzeł” i „lot” oraz dlaczego poeta łączy je z miłością i wspólnym dążeniem do celu;
- odszukaj w utworze fragmenty potwierdzające Twoją interpretację cytatu i wykorzystaj je jako argumenty;
- dobierz odpowiednie konteksty. Możesz odwołać się do biografii Adama Mickiewicza (działalność filomatów i filaretów, wiara młodych ludzi w możliwość przemiany świata), cech światopoglądu romantycznego lub innych utworów romantycznych ukazujących siłę młodości, wspólnoty i idei.
Planując kompozycję pracy:
- we wstępie wyjaśnij, jak rozumiesz przytoczony cytat, i sformułuj własne stanowisko;
- w rozwinięciu zinterpretuj słowa Mickiewicza, odwołując się do konkretnych fragmentów Ody do młodości oraz wybranych kontekstów;
- w zakończeniu podsumuj rozważania i oceń, czy przesłanie utworu pozostaje aktualne również współcześnie.
Pamiętaj, że szkic krytyczny powinien łączyć analizę tekstu z własnymi refleksjami, ocenami i wnioskami oraz zachowywać logiczny tok wywodu.
Wyjaśnienie
| Kryterium oceny | Na co zwrócić uwagę? | Punktacja |
| Sformułowanie stanowiska wobec problemu | Na początku pracy sformułuj wyraźne stanowisko wobec problemu zawartego w temacie. Możesz postawić tezę (np. „Piękno jest częścią każdego człowieka i wpływa na jego rozwój”) lub hipotezę (np. „Należy rozważyć, czy piękno jest obecne w każdym człowieku i jaki ma wpływ na jego postępowanie”). | 6 pkt – stanowisko w pełni adekwatne do problemu. 3 pkt – stanowisko częściowo adekwatne. 0 pkt – brak stanowiska lub stanowisko niezgodne z tematem. |
| Uzasadnienie stanowiska | Rozwijaj argumenty, odwołując się do lektur obowiązkowych i innych tekstów kultury. Argumenty powinny być trafne, rozwinięte i poparte przykładami (np. Zbrodnia i kara, Dziady cz. III, Kordian, Balladyna). | 18 pkt – uzasadnienie trafne, szerokie i pogłębione. 12 pkt – trafne i szerokie. 8 pkt – trafne, ale wąskie. 4 pkt – częściowe. 0 pkt – brak uzasadnienia. |
| Poprawność rzeczowa | Przedstawiaj informacje zgodne z treścią utworów oraz wiedzą o epokach i pojęciach literackich (np. romantyzm, prometeizm, antyk). Nie przekręcaj faktów dotyczących bohaterów i wydarzeń. | 4 pkt – brak błędów rzeczowych. 2 pkt – jeden błąd rzeczowy. 0 pkt – więcej błędów rzeczowych. |
| Zamysł kompozycyjny | Zachowaj przejrzystą budowę pracy. Rozprawka z tezą: wstęp → argument 1 → argument 2 → argument 3 → zakończenie. Rozprawka z hipotezą: wstęp → argument 1 → argument 2 → kontrargument → zakończenie. |
6 pkt – kompozycja funkcjonalna. 3 pkt – niewielkie zaburzenia kompozycji. 0 pkt – brak wyraźnej kompozycji. |
| Spójność lokalna | Łącz kolejne akapity i argumenty odpowiednimi wyrażeniami, np.: „Postaram się rozważyć…”, „Zacznę od…”, „Przykładem jest…”, „Z drugiej strony…”, „Podsumowując…”. | 2 pkt – pełna lub niemal pełna spójność. 1 pkt – znaczne zaburzenia spójności. 0 pkt – wypowiedź niespójna. |
| Styl tekstu | Zachowaj styl odpowiedni dla rozprawki lub szkicu krytycznego. Unikaj języka potocznego i dbaj o precyzję wypowiedzi. | 4 pkt – styl w pełni stosowny. 2 pkt – styl częściowo stosowny. 0 pkt – styl niestosowny. |
| Poprawność językowa | Dbaj o poprawność gramatyczną, składniową i leksykalną. | 6 pkt – brak błędów lub jedynie nieliczne błędy rażące. 3 pkt – liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące. 0 pkt – liczne błędy rażące. |
| Poprawność zapisu | Zwróć uwagę na ortografię, interpunkcję i zapis wyrazów. | 4 pkt – zapis w pełni poprawny lub nieliczne błędy nierażące. 2 pkt – liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące. 0 pkt – liczne błędy rażące. |
Język polski - wybrane pytania
REKLAMA
Zadania z tego działu
I. Romantyzm
8
1. Dylematy bohatera romantycznej powieści poetyckiej. Adam Mickiewicz Konrad Wallenrod
8
2. Romantyczna śmierć na polu bitwy
17
3. Zanim pojawił się Konrad… Romantyczny kochanek w dramacie Adama Mickiewicza
22
4. Dziadów część III Adama Mickiewicza – polski arcydramat romantyczny
29
5. Reżyser filmowy czyta część III Dziadów
38
6. Eseistyka o wieszczu narodowym
41
7. Portret psychologiczny pokolenia romantyków
44
8. Romantyczny poeta wobec „zjadaczy chleba”. Juliusz Słowacki Testament mój
51
9. Romantyczne spory w poemacie dygresyjnym
55
10. Hołd wielkiemu patriocie… Cyprian Kamil Norwid Bema pamięci żałobny rapsod
61
11. Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie…
66
12. Refleksje o artyście i sztuce. Cyprian Kamil Norwid Fortepian Szopena
68
13. Co o sztuce sądził Cyprian Kamil Norwid? Promethidion
75
14. Artysta spotyka artystów… Czarne kwiaty Cypriana Kamila Norwida
79
15. Romantyczna wizja rewolucji. Zygmunt Krasiński Nie-Boska komedia
84
16. Tęsknota ze utraconymi czasami w gawędzie szlacheckiej
91
17. Romantycy też się śmiali
101
18. Przypomnij sobie lekturę ze szkoły podstawowej – Zemsta Fredry
106
Podsumowanie przed sprawdzianem
109
Piszemy samodzielnie. Szkic krytyczny
115
Piszemy samodzielnie. Szkic interpretacyjny
120
Piszemy samodzielnie. Interpretacja porównawcza
126