Historia, dzieje, ustrój polityczny, układy światowe niewątpliwie mają wpływ na życie jednostki, a także całego narodu. Czasem historia wkracza w życie nieoczekiwanie i wymaga przyjęcia odpowiedniej postawy, także przeszłość potrafi przez długi czas kształtować wyobraźnię narodu.
W Weselu Stanisława Wyspiańskiego żywe jest wspomnienie relacji między panami i chłopami – historia tych dwóch grup żyjących na jednym terenie, ale jakby w dwóch odrębnych światach. Każda z grup miała odmienne zachowania, rytuały, tradycję. Ich relacja była nierówna określona przez władzę i poddaństwo. Uciskani w końcu wybuchli, organizując bunt – rabację galicyjską. Czy historia pozwoli chłopom i panom dojść do sojuszu? Czy można się z historią pogodzić? Zapomnieć? Wydaje się, że w Weselu wciąż jest więcej różnic i podziałów, chłopi nie są traktowani jak równi panom.
Historia to potężna siła, która ma także wpływ na zachowanie bohaterów w Panu Tadeuszu Adama Mickiewicza. Narrator mówi:
„(…) bo dziś w Soplicowie
Na nabożeństwie mają być jenerałowie,
Sławni dowódcy owi naszych legijonów,
Których lud znał imiona i czcił jak patronów,
Których wszystkie tułactwa, wyprawy i bitwy
Były ewangeliją narodową Litwy.”
Siła historii tutaj jest tak silna, że staje się ewangelią narodową, świętą księgą. Życie Soplicowa toczy się wokół wydarzeń narodowych. Wydarzenia historyczne mają odzwierciedlenie w dworku: na ścianie znajdują się portrety bohaterów narodowych, m. in. Tadeusza Kościuszki, a ze starego zegara wydobywa się melodia Mazurka Dąbrowskiego. Dom w Soplicowie żyje historią i przypomina o niej na każdym kroku.
Historia wpływa na losy narodu i jednostek, można na to popatrzeć w różny sposób: w Weselu przeszłość staje się źródłem podziałów i może uniemożliwić wspólne działanie. Natomiast w Panu Tadeuszu jest źródłem, na którym zbudowana będzie przyszłość.
Tworząc wypowiedzi pisemne pamiętaj o zachowaniu kompozycji. Zacznij od wstępu, gdzie umieścisz temat wypowiedzi, tezę lub pytanie problemowe. Następnie w rozwinięciu posługując się argumentami i przykładami, rozwiń problem zawarty we wstępie. Zakończenie to miejsce na podsumowanie rozważań.