W tym zadaniu wyszukaj we fragmencie I Ferdydurke miejsca związane ze śmiechem, drwiną i ośmieszaniem. Wypisz słowa nazywające śmianie się, a następnie krótko omów dwa przykłady: kto się śmieje, z kogo lub z czego oraz jakie uczucia temu towarzyszą.

Wyrazy i sformułowania związane ze śmiechem oraz ośmieszaniem: „przedrzeźniania”, „szyderstwa”, „prześmiechu”, „w śmiechu”, „wyśmiewam”, „przedrzeźnia”, „wykpiwa”, „wyszydza”, „nabija się”, „rechocze”, „ryczy’’.

Przykład 1: „Zbudziłem się w śmiechu i w strachu, bo mi się zdawało, że taki, jak jestem dzisiaj, po trzydziestce, przedrzeźniam i wyśmiewam sobą niewypierzonego chłystka, jakim byłem, a on znowu przedrzeźnia mnie”. W tym fragmencie dorosły Józio śmieje się z siebie jako piętnastolatka, ale jednocześnie jego dawne, młodzieńcze „ja” ośmiesza jego obecną dorosłość. Śmiechowi towarzyszy strach, wstyd i poczucie rozbicia. Bohater nie umie pogodzić się ani ze swoją niedojrzałością, ani z pozorną dorosłością.

Przykład 2: „moja głowa wykpiwa i wyszydza łydkę, łydka zasię głowę, że palec nabija się z serca, serce z mózgu, nos z oka, oko z nosa rechocze i ryczy”. W tym fragmencie poszczególne części ciała Józia ośmieszają się wzajemnie. Nie chodzi tu o zwykły śmiech, ale o groteskowy obraz wewnętrznego konfliktu bohatera. Towarzyszy temu lęk, chaos i poczucie utraty jedności. Józio czuje, że nie jest spójną osobą, lecz zbiorem skłóconych części. Śmiech w tych sytuacjach nie wyraża radości. Jest raczej znakiem niepokoju, autoironii, wstydu i wewnętrznego rozbicia. Pokazuje, że bohater nie potrafi przyjąć własnej tożsamości bez drwiny i lęku. Śmiech służy więc ośmieszeniu zarówno niedojrzałości, jak i pozornej dorosłości.